Cần tây, danh pháp khoa học Apium graveolens, là một loài thực vật thuộc họ Hoa tán. Loài này được Carl von Linné mô tả khoa học đầu tiên năm 1753

Tổng quan về cần tây

Mô tả

Cây cao, có tuổi thọ gần 2 năm, thân mọc thẳng đứng, cao tới 1,5 m, nhưng có nhiều rãnh dọc, chia nhiều cành mọc đứng. Lá ở gốc có cuống, hình thuôn hay 3 cạnh, dạng mắt chim, tù có khóa lượn tai bèo.

Lá giữa và lá ngọn không có cuống, chia 3 hoặc xẻ 3 hoặc không chia thùy. Hoa gồm nhiều tán, các tán ở đầu cành có cuống dài hơn các tán bên. Không có tổng bao, hoa nhỏ màu trắng nhạt. Quả dạng trứng, hình cầu có vạch lồi chạy dọc.

Cần tây đã trồng nhiều ở Việt Nam để làm rau ăn, rất ngon khi rau cần tây xào với thịt bò, và thường dùng kèm với món hủ tíu Nam Vang ở miền Nam VN.

Cần có hai loại; có loại cần cao, lớn, mọc hoang ở ruộng lầy, các thung lũng, bìa rừng núi; mọc nhiều nhất ở các ruộng bậc thang, sình lầy ở Quảng Ngãi, Bình Định v.v.

Hiện nay, rau cần tây được xem như một loại rau sạch, thơm ngon, hợp khẩu vị. Rau này thường sống và xanh tốt vào mùa rét, có nhiều tác dụng tốt trong chữa bệnh huyết áp cao, lợi tiểu trong phù thũng.

Bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu là rễ và củ, lá thân cây cần ăn uống chín như rau muống, rau cải.

Thành phần hóa học

Rau cần tây có 90,5% nước, 1,95% hợp chất nitơ, 0,07% chất béo, xenluloza 1,15% và 1,13% tro, vitamin A, B, C

Các chất khoáng như Mg, Mn, Fe, I, Cu, K, Ca và vitamin P, cholin, tyrosin, axít glutamic và khi chưng cất cho từ 2-3% tinh dầu không màu rất lỏng, mùi thơm đặc trưng.

Thành phần chủ yếu của tinh dầu là carbide tecpen, d.limonen, silinen, sesquitecpen stinben, giaiacola, những lacton sednolit và anhydride secdanoit…

Công dụng đối với cơ thể

Hỗ trợ hệ tiêu hoá

Các chất chống oxy hoá và chống viêm có trong rau cần tây giúp bảo vệ toàn bộ đường tiêu hoá và đặc biệt có ích cho dạ dày của bạn. Các polysaccharide dựa trên pectin trong rau này, bao gồm một hợp chất có tên là apium, đã được chứng minh có khả năng làm giảm các trường hợp loét dạ dày, điều chỉnh tiết dịch dạ dày và cải thiện niêm mạc dạ dày.

Bên cạnh đó, hàm lượng nước trong rau này chiếm tới 95% cùng với một lượng lớn các chất xơ hoà tan và không hòa tan. Điều này giúp hỗ trợ đường tiêu hoá khoẻ mạnh và duy trì sự hoạt động của cơ quan trong cơ thể. Ước tính, trong một cốc nước rau này cung cấp khoảng 5 gram chất xơ.

Giàu vitamin và khoáng chất với chỉ số đường huyết thấp

Bạn sẽ bổ sung cho cơ thể một lượng lớn các loại vitamin A, C, K cùng với các khoáng chất như folate và kali khi ăn rau này thường xuyên. Ngoài ra, nó cũng có hàm lượng natri và chỉ số đường huyết thấp. Điều này giúp cho việc tiêu thụ rau này trở nên lành mạnh hơn và không làm ảnh hưởng quá nhiều đến lượng đường trong máu của bạn.

Tác dụng kiềm hoá

Với các khoáng chất như magie, natri và sắt, rau này có tác dụng trung hoà các thực phẩm mang tính axit khi được tiêu thụ vào cơ thể. Hơn nữa, hầu hết các loại khoáng chất này trong rau cần tây đều rất cần thiết cho các chức năng cơ thể.

Giúp giảm viêm

Tình trạng viêm mãn tính có liên quan đến nhiều bệnh tật, bao gồm cả loãng xương và viêm khớp. Trong rau này và hạt có chứa khoảng 25 hợp chất chống viêm, giúp bảo vệ chống lại các chứng viêm trong cơ thể.

Bổ sung chất chống oxy hóa cho cơ thể

Chất chống oxy hoá có tác dụng bảo vệ các mạch máu, tế bào và các cơ quan trong cơ thể khỏi bị tổn thương do quá trình oxy hoá. Trong rau này có chứa nhiều vitamin C, flavonoid và beta carotene. Nghiên cứu cho thấy loại rau này cũng cấp ít nhất 12 chất chống oxy hóa bổ sung chỉ với một thân cây.

Ngoài ra, nó cũng là một nguồn cung cấp các hợp chất thực vật lành mạnh, có tác dụng giảm viêm hiệu quả trong đường tiêu hoá, tế bào, mạch máu cùng các cơ quan khác của cơ thể.Uống nước ép cần tây có lợi ích gì không?

Nước ép cần tây ngừa ung thư

Bạn có thể uống nước ép rau này mỗi ngày để ngừa ung thư vì loại cây này có tới 8 chất có khả năng giảm nhẹ ung thư. Một số chất ngừa ung thư trong rau này có thể kể đến như sau:

– Acetylenic: Hàm lượng chất này trong nước ép cần tây giúp ngăn các tế bào khối u phát triển.

– Axit phonolic: Giúp kiềm chế hoạt động của prostaglandin, một chất có thể đẩy nhanh tốc độ phát triển của tế bào ung thư.

– Dinh dưỡng thực vật: Giúp ngăn chặn các gốc tự do phá hủy DNA của tế bào.

Nước cần tây giúp giảm cholesterol

Nước ép rau này giúp bạn giảm mức cholesterol một cách tự nhiên nhờ chứa hợp chất hóa học tên 3-n-butylphthalide. Hợp chất này có tác dụng tích cực trong việc giảm cholesterol xấu trong máu. Ngoài ra, rau này cũng tăng cường bài tiết mật hoặc axit steroid, hai chất giúp giảm cholesterol.

Giúp kiểm soát huyết áp

Bạn cũng có thể kiểm soát được mức huyết áp của mình nếu uống một ly nước ép rau này mỗi ngày. Chất 3-n-butylphthalide trong rau này sẽ làm giảm hormone gây căng thẳng và giúp giãn các cơ quanh mạch máu. Từ đó giúp máu chảy trơn tru và ít gây áp lực lên thành mạch hơn.

Nước ép cần tây ngừa rối loạn tiêu hóa

Tác dụng của rau này có khả năng chữa nhiều loại rối loạn tiêu hóa và là một bài thuốc nhuận tràng rất tốt vì nó chứa rất nhiều chất xơ. Chất xơ có thể ngăn ngừa táo bón bằng cách làm nhu động ruột trơn tru hơn.

Giúp mái tóc mềm mượt

Nước ép rau này chứa nhiều nước và vitamin A rất tốt cho tóc. Lượng nước trong loại nước ép này giúp da đầu đủ ẩm và bớt gàu. Vitamin A thì cung cấp dinh dưỡng cho chân tóc và giúp tóc khỏe mạnh. Hơn nữa, rau này cũng có thể kích thích sự phát triển và cải thiện độ mềm mượt của tóc. Do đó, nếu bạn muốn một mái tóc dày đẹp, hãy thử uống nước ép rau này hàng ngày.

Cách làm nước ép cần tây

Nếu bạn muốn dùng máy ép, hãy thử làm theo công thức đơn giản sau:

Chuẩn bị nguyên liệu

• 1 bó cần tây
• Táo
• Cà rốt
• Chanh

Cách ép cần tây

– Bạn rửa sạch rồi xắt nhỏ cần tây, táo, cà rốt.

– Bỏ các nguyên liệu đã sơ chế vào máy xay. Sau khi xay xong, bạn hãy vắt ít nước chanh vào ly nước ép.

– Đổ ra ly và thưởng thức. Cách làm nước ép cần tây với chanh sẽ giúp bạn bảo quản các chất dinh dưỡng trong ly nước ép nhờ vitamin C và axit citric trong chanh. Ngoài táo và cà rốt, bạn cũng có thể xay cần tây chung với dưa leo và mật ong cũng rất ngon. Bạn cũng có thể kết hợp nước ép cần tây mật ong để thanh lọc cơ thể, hỗ trợ mục đích giảm cân.

Cách làm nước cần tây bằng máy xay sinh tố

Cách chế biến nước ép bằng máy xay sinh tố có chút khác biệt so với khi dùng máy ép. Bạn có thể tham khảo cách làm sau:

Chuẩn bị nguyên liệu

• 1 bó cần tây
• Khoảng 125ml nước hoặc nhiều hơn nếu cần

Cách xay cần tây

– Bạn rửa sạch, xắt nhỏ cần tây rồi cho cần tây và nước vào máy xay.

– Bắt đầu bật máy xay. Bạn có thể cho thêm nước khi xay nếu thấy hỗn hợp quá đặc.

– Lọc hỗn hợp cần tây đã xay qua ray hay khăn.

– Đổ ra ly và thưởng thức.Cách uống nước ép cần tây đúng cách đó là bạn có thể uống ngay sau khi vừa chế biến trong lúc đang đói để nhận được nhiều tác dụng nhất. Bạn nên thử ép trước nửa bó cần tây uống thử nếu có dạ dày nhạy cảm và tăng dần lượng cần tây lên 2 bó khi bụng đã quen.

Cần tây là nguyên liệu không khó tìm, chi phí cũng không cao. Uống nước ép cần tây cũng là bí quyết giúp bạn bổ sung rau củ cho cơ thể nếu bạn đã ngán những món rau đấy!

Một số món ăn ngon đơn giản từ cần tây

Thịt bò xào cần tây

Nguyên liệu:

•  Thịt nạc bò: 300g
•  Hành tây: 1 củ
•  Cần tây: 200g
•  Cà chua: 1/2 quả
•  Hạt tiêu: 1/2 thìa cafe
•  Gừng: 1 nhánh (5g)
•  Tỏi: 5 tép (5g)
•  Dầu ăn: 2 thìa canh
•  Nước mắm: 2 thìa súp.
•  Muối: 1 thìa cafe.
•  Mì chính: 1 thìa café

Cách làm:

Bước 1: Thịt bò thái mỏng ướp cùng gia vị gừng, nước mắm, muối, hạt tiêu, mì chính trộn đều ướp khoảng 15 phút. Cần tây rửa sạch cắt khúc, hành tây thái nhỏ, cà chua thái miếng mỏng.

Bước 2: Bắc chảo lên bếp, làm nóng chảo cho 1 chút dầu ăn rồi cho tỏi vào phi thơm sau đó cho thịt bò vào đảo nhanh với lửa lớn.

Bước 3: Khi thấy thịt bò hơi tái cho cần tây, hành tây và cà chua vào xào cùng. Nêm gia vị vừa ăn, đảo đều rồi tắt bếp.

Cần tây xào đậu hũ

Nguyên liệu:

•  Rau cần tây: 2 cây
• Đậu hũ: 2 bìa
•  Câu kỉ: 5g
•  Nấm hương: 5 cái
•  Tỏi: 2 tép, gừng: 1 nhánh
•  Hành lá, hạt nêm, dầu ăn

Cách làm:

Bước 1: Rau cần rửa sạch cắt khúc, đậu hũ rửa sạch xắt miếng, câu kỉ rửa sạch để ráo, nấm hương thái lát.

Bước 2: Bắc chảo lên bếp cho 1 chút dầu vào chờ dầu nóng già bỏ tỏi, gừng đã băm nhuyễn vào phi thơm rồi cho rau cần, câu kỉ, nấm hương vào xào cùng, nêm gia vị vừa ăn.

Bước 3: Khi rau gần chín thì bỏ đậu hũ vào xào cho đến khi chín tới nêm lại vừa ăn là được.

Cần tây xào mộc nhĩ

Nguyên liệu:

• Cần tây: 200gr
• Mộc nhĩ đen: 30gr
•  Đỗ trọng: 10gr
•  Gừng: 5gr
•  Hành: 10gr
•  Tỏi: 15gr
•  Muối: 5gr
•  Dầu: 10gr

Cách làm:

Bước 1: Đỗ trọng rang khô, tán thành bột. Mộc nhĩ ngâm nước nóng, bỏ cuống cắt miếng vừa ăn. Cần tây rửa sạch cắt miếng. Gừng, tỏi xắt miếng, hành cắt khúc.

Bước 2: Bắc chảo lên bếp, cho 1 chút dầu ăn đợi dầu nóng già bỏ gừng, hành, tỏi vào phi thơm rồi cho mộc nhĩ, cần tây, đỗ trọng vào xào nêm gia vị vừa ăn. Chờ khoảng 5 phút rồi tắt bếp.

Xúc xích xào cần tây

Nguyên liệu:

•  2 chiếc xúc xích hun khói
•  2 thìa canh sốt mayonnaise
•  1 cây cần tây, 2 tép tỏi, hạt tiêu

Cách làm:

Bước 1: Cần tây rửa sạch, để ráo nước sau đó thì phần than thái chéo, phần lá để riêng. Xúc xích thái lát chéo.

Bước 2: Bắc chảo lên bếp, cho 1 chút dầu ăn sau đó bỏ tỏi vào phi thơm. Tiếp đến cho xúc xích vào đảo khoảng 3 phút, cho phần than cần tây cắt khúc cùng sốt mayonnaise vào đảo đều. Khi rau cần tây gần chín thì cho nốt phần lá cần tây vào đảo đều rồi thêm chút hạt tiêu và tắt bếp.

Bạch tuộc xào cần tây

Nguyên liệu:

• 350 gr bạch tuộc tươi
• 1/2 củ hành tây
• 1 bó nhỏ cần tây
• 4-5 chiếc ngô bao tử
• 1 củ tỏi
• 1 thìa sa tế
• 1 thìa rượu trắng
• 1 thìa hạt nêm
• 1/2 thìa cà phê tiêu
• 1 quả ớt sừng
• 1 thìa nhỏ dầu hào
• 1 thìa nước mắm
• 1 thìa cà phê đường
• Dầu ăn

Cách làm:

Bước 1: Bạch tuộc mua về đem sơ chế sạch sẽ rồi đổ nước vào nồi đun sôi thì cho gừng thái lát, 1 thìa rượu trắng vào cùng sau đó cho bạch tuộc vào chần sơ qua khoảng 1 phút thì vớt ra, thái miếng vừa ăn.

Bước 2: Hành tây thái múi cau, cần tây nhặt bỏ phần lá và rửa sạch thái khúc dài, tỏi băm nhỏ, ớt sừng thái lát mỏng, ngô bao tử thái miếng vát chéo.

Bước 3: Đặt chảo lên bếp cho khoảng 1 thìa dầu ăn sau đó cho 1/2 chỗ tỏi băm phi cho thơm thì cho bạch tuộc vào xào, nêm sa tế, hạt nêm, tiêu, đường, nước mắm và đảo đều rồi xúc ra đĩa.

Bước 4: Sử dụng luôn chảo đó và thêm 1 thìa dầu ăn vào chảo, cho nốt chỗ tỏi còn lại phi cho thơm rồi cho ngô bao tử vào xào, thêm 1 chút xíu nước để ngô nhanh chín sau đó thêm hành tây, cần tây, ớt sừng rồi đảo đều và nêm dầu hào, xào cho nguyên liệu chín thì cho bạch tuộc vào cùng. Đảo đều và tắt bếp, xúc ra đĩa thưởng thức và nhâm nhi cùng ly bia lạnh.

Lưu ý khi ăn cần tây

Cần tây có thể ăn sống như xà lách, hoặc chế biến chung với các loại rau củ hoặc gia vị khác trong các món súp hoặc món hầm, xào thịt… Mỗi ngày ăn một nhánh rau này là đủ. Dù rau này có nhiều công dụng hữu ích cho con người, cũng cần chú ý các điều sau đây:

Không ăn thường xuyên với thịt bò hoặc lòng của gia cầm: vì ăn nhiều thịt, ít rau rất dễ dẫn đến nguy cơ mắc bệnh gout.

– Nên chọn lựa kỹ các cành lá trước khi dùng: những nhánh khô giòn nên loại bỏ, chỉ dùng những phần xanh tươi của thân lá vì còn giữ được nhiều vitamin.

– Rau cần có thể làm sảy thai khi sử dụng liều lượng cao (dịch ép trên 500g): vì gây co thắt mạnh ở cơ tử cung. Do đó, phụ nữ đang mang thai cần cẩn thận khi ăn rau cần.

– Nam giới không nên lạm dụng: rau cần tuy giúp giữ vững phong độ của các đấng mày râu nhưng nếu lạm dụng sẽ gây hiệu quả ngược với mong muốn!

PHÒNG KHÁM ĐÔNG Y OMC

Fanpage: Phòng Khám Đông Y OMC

Youtube: Phòng Khám Đông Y OMC

Tiktok: Phòng Khám Đông Y OMC