Cần tây, danh pháp khoa học Apium graveolens, là một loài thực vật thuộc họ Hoa tán. Cần tây từ lâu đã được coi là một loại thực phẩm ăn kiêng hiệu quả vì nó có hàm lượng calo thấp. Ngoài ra, rau cần tây cũng đem đến nhiều lợi ích nổi bật cho sức khỏe.

Tổng quan về cần tây

Mô tả

Cây cao, có tuổi thọ gần 2 năm, thân mọc thẳng đứng, cao tới 1,5 m, nhưng có nhiều rãnh dọc, chia nhiều cành mọc đứng. Lá ở gốc có cuống, hình thuôn hay 3 cạnh, dạng mắt chim, tù có khóa lượn tai bèo.

Lá giữa và lá ngọn không có cuống, chia 3 hoặc xẻ 3 hoặc không chia thùy. Hoa gồm nhiều tán, các tán ở đầu cành có cuống dài hơn các tán bên. Không có tổng bao, hoa nhỏ màu trắng nhạt. Quả dạng trứng, hình cầu có vạch lồi chạy dọc.

Phân bố

Nguồn gốc cần tây xuất xứ từ bờ biển Đại Tây Dương và Địa Trung Hải. Rau cần tây được trồng lâu đời tại các nước phương tây để ăn kèm và điều trị bệnh cao huyết áp.

Cần tây đã trồng nhiều ở Việt Nam để làm rau ăn, rất ngon khi rau cần tây xào với thịt bò, và thường dùng kèm với món hủ tíu Nam Vang ở miền Nam Việt Nam. Loại rau này có hai loại; có loại cần cao, lớn, mọc hoang ở ruộng lầy, các thung lũng, bìa rừng núi; mọc nhiều nhất ở các ruộng bậc thang, sình lầy ở Quảng Ngãi, Bình Định v.v.

Thành phần hóa học

Rau cần tây có 90,5% nước, 1,95% hợp chất nitơ, 0,07% chất béo, xenluloza 1,15% và 1,13% tro, vitamin A, B, C, các chất khoáng như Mg, Mn, Fe, I, Cu, K, Ca và vitamin P, cholin, tyrosin, axít glutamic và khi chưng cất cho từ 2-3% tinh dầu không màu rất lỏng, mùi thơm đặc trưng.

Thành phần chủ yếu của tinh dầu là carbide tecpen, d.limonen, silinen, sesquitecpen stinben, giaiacola, những lacton sednolit và anhydride secdanoit…vv

Bộ phận thường dùng

Bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu là rễ và củ, lá thân cây cần ăn uống chín như rau muống, rau cải.

Công dụng của rau cần tây đối với sức khỏe

Bổ sung chất chống oxy hóa cho cơ thể

Chất chống oxy hoá có tác dụng bảo vệ các mạch máu, tế bào và các cơ quan trong cơ thể khỏi bị tổn thương do quá trình oxy hoá.

Trong rau cần tây có chứa nhiều vitamin C, flavonoid và beta carotene. Nghiên cứu cho thấy loại rau này cũng cấp ít nhất 12 chất chống oxy hóa bổ sung chỉ với một thân cây.

Ngoài ra, nó cũng là một nguồn cung cấp các hợp chất thực vật lành mạnh, có tác dụng giảm viêm hiệu quả trong đường tiêu hoá, tế bào, mạch máu cùng các cơ quan khác của cơ thể.

Giúp giảm viêm

Tình trạng viêm mãn tính có liên quan đến nhiều bệnh tật, bao gồm cả loãng xương và viêm khớp. Trong rau cần tây và hạt cần tây có chứa khoảng 25 hợp chất chống viêm, giúp bảo vệ chống lại các chứng viêm trong cơ thể.

Hỗ trợ hệ tiêu hoá

Các chất chống oxy hoá và chống viêm có trong rau cần tây giúp bảo vệ toàn bộ đường tiêu hoá và đặc biệt có ích cho dạ dày của bạn.

Các polysaccharide dựa trên pectin trong rau cần tây, bao gồm một hợp chất có tên là apium, đã được chứng minh có khả năng làm giảm các trường hợp loét dạ dày, điều chỉnh tiết dịch dạ dày và cải thiện niêm mạc dạ dày.

Bên cạnh đó, hàm lượng nước trong rau cần tây chiếm tới 95% cùng với một lượng lớn các chất xơ hoà tan và không hòa tan. Điều này giúp hỗ trợ đường tiêu hoá khoẻ mạnh và duy trì sự hoạt động của cơ quan trong cơ thể. Ước tính, trong một cốc nước cần tây cung cấp khoảng 5 gram chất xơ.

Giàu vitamin và khoáng chất với chỉ số đường huyết thấp

Bạn sẽ bổ sung cho cơ thể một lượng lớn các loại vitamin A, C, K cùng với các khoáng chất như folate và kali khi ăn rau cần tây thường xuyên.

Ngoài ra, nó cũng có hàm lượng natri và chỉ số đường huyết thấp. Điều này giúp cho việc tiêu thụ rau cần tây trở nên lành mạnh hơn và không làm ảnh hưởng quá nhiều đến lượng đường trong máu của bạn.

Rau cần tây có tác dụng kiềm hoá

Với các khoáng chất như magie, natri và sắt, rau cần tây có tác dụng trung hoà các thực phẩm mang tính axit khi được tiêu thụ vào cơ thể. Hơn nữa, hầu hết các loại khoáng chất này trong loại rau này đều rất cần thiết cho các chức năng cơ thể.

Những công dụng bất ngờ từ nước ép rau cần tây

Nước ép cần tây ngừa ung thư

Bạn có thể uống nước ép rau cần tây mỗi ngày để ngừa ung thư vì loại cây này có tới 8 chất có khả năng giảm nhẹ ung thư. Một số chất ngừa ung thư trong rau cần tây có thể kể đến như sau:

• Acetylenic: Hàm lượng chất này trong nước ép cần tây giúp ngăn các tế bào khối u phát triển.
• Axit phonolic: Giúp kiềm chế hoạt động của prostaglandin, một chất có thể đẩy nhanh tốc độ phát triển của tế bào ung thư.
• Dinh dưỡng thực vật: Giúp ngăn chặn các gốc tự do phá hủy DNA của tế bào.

Nước cần tây giúp giảm cholesterol

Uống nước cần tây có tác dụng gì? Nước ép rau cần tây giúp bạn giảm mức cholesterol một cách tự nhiên nhờ chứa hợp chất hóa học tên 3-n-butylphthalide.

Hợp chất này có tác dụng tích cực trong việc giảm cholesterol xấu trong máu. Ngoài ra, rau cần tây cũng tăng cường bài tiết mật hoặc axit steroid, hai chất giúp giảm cholesterol.

Giúp kiểm soát huyết áp

Bạn cũng có thể kiểm soát được mức huyết áp của mình nếu uống một ly nước ép cần tây mỗi ngày.

Chất 3-n-butylphthalide trong cần tây sẽ làm giảm hormone gây căng thẳng và giúp giãn các cơ quanh mạch máu. Từ đó giúp máu chảy trơn tru và ít gây áp lực lên thành mạch hơn.

Giúp giữ ẩm cho da – Ngăn ngừa tổn thương da

Nước ép cần tây có nhiều nước vì 95% trọng lượng của cần tây là nước.

Do đó, uống loại nước ép này thường xuyên không những có thể giúp bạn đáp ứng nhu cầu nước hàng ngày mà còn giữ cho tế bào da đủ ẩm. Khi được cấp ẩm thường xuyên, làn da mềm mại và căng mịn hơn.

Ngoài ra hàm lượng nước và chất chống oxy hóa trong nước ép cần tây cũng rất tốt cho việc thanh lọc cơ thể và làm sạch làn da.

Chất chống oxy hóa trong rau cần tây giúp loại bỏ các gốc tự do có hại, từ đó làm sạch độc tố trong cơ thể và ngăn chặn các tế bào da bị tổn thương.

Bên cạnh đó, nước cũng tạo điều kiện cho việc loại bỏ độc tố đó cũng như các chất thải khác khỏi cơ thể.

Giúp ngăn ngừa nếp nhăn và làm sáng da

Nước rau cần tây có rất nhiều vitamin A, B, C, K, niacin và folate rất cần thiết cho việc chữa lành các tổn thương da cũng như giữ gìn sức khỏe làn da.

Những vitamin này cũng giúp sản xuất collagen và nuôi dưỡng da. Do đó, bạn sẽ có được làn da mịn màng, tươi trẻ và ngăn ngừa nếp nhăn nhờ cần tây.

Có rất nhiều khoáng chất cần thiết cho da chứa trong nước ép cần tây như canxi, kali, magie, selen… Bạn sẽ có làn da tươi sáng nếu thường xuyên bổ sung các khoáng chất bằng cách uống loại nước ép này đấy.

Tác dụng của nước ép cần tây giúp mái tóc mềm mượt

Nước ép cần tây chứa nhiều nước và vitamin A rất tốt cho tóc. Lượng nước trong loại nước ép này giúp da đầu đủ ẩm và bớt gàu.

Vitamin A thì cung cấp dinh dưỡng cho chân tóc và giúp tóc khỏe mạnh. Hơn nữa, rau cần tây cũng có thể kích thích sự phát triển và cải thiện độ mềm mượt của tóc. Do đó, nếu bạn muốn một mái tóc dày đẹp, hãy thử uống nước ép cần tây hàng ngày.

Những món ăn thơm ngon bổ dưỡng từ cần tây

Cần tây xào thịt bò

Để làm món ăn từ rau cần tây với thịt bò, bạn hãy đem thịt bò thái mỏng rồi ướp với gia vị, gừng tỏi trong 15 phút. Rau cần tây cắt khúc, hành tây và  cà chua bổ múi cau.

Bạn cho chảo lên bếp và làm nóng với dầu ăn, cho tỏi phi thơm rồi cho thịt bò đảo nhanh tay. Chọn mua thịt bò còn đỏ tươi, sạch sẽ mang luộc chín tái thì bạn cho ra đĩa.

Tiếp đến, cho cà chua, hành tây và rau cần tây này vào xào chín thì trút lại thịt bò vào chảo đảo cùng, nếm lại gia vị rồi tắt bếp.

Rau cần tây xào thịt lợn

Cần tây là loại rau gia vị rất thường được sử dụng trong nấu nướng, bạn có thể sử dụng nó kết hợp cùng với thịt lợn để mang đến một món ăn độc đáo.

Để có món ngon với rau cần tây xào thịt lợn, bạn có thể dùng nạc vai lợn chế biến món này để có độ mềm thơm. Thịt lợn chọn loại tươi ngon, đem thái mỏng, ướp gia vị và tiêu xay.

Bạn phi thơm tỏi băm rồi cho thịt vào xào, thịt chín tái thì cho rau cần cắt khúc ngắn vào xào chung với lửa lớn. Nêm lại gia vị cho vừa ăn rồi tắt bếp, trình bày món ăn ra đĩa.

Mực xào cần tây dứa

Cần tây có thể kết hợp với nhiều nguyên liệu khác nhau để tạo ra các món ăn thơm ngon. Mực xào cần tây và dứa mà một trong những món ăn như vậy.

Mực tươi giàu dinh dưỡng, chất đạm sau khi sơ chế thì cắt thành khúc vừa ăn, ướp với tỏi và gia vị trong 15 phút. Dứa thái miếng mỏng, cà chua bổ múi cau, cần tây cắt khúc ngắn.

Bạn cho hành tỏi băm nhỏ phi thơm rồi cho cà chua vào xào sơ qua rồi cho mực và dứa vào xào cùng. Mực gần chín thì bạn cho rau cần tây vào. Khi tất cả nguyên liệu chín đều thì cho ra đĩa, rắc một ít tiêu xay rồi thưởng thức ngay lúc nóng.

Thịt gà xào cần tây

Bạn có biết cần tây là loại rau ăn lá rất tốt cho sức khỏe không? Nếu như nó kết hợp cùng với thịt gà thì có thể mang đến một món ăn giàu chất dinh dưỡng đấy.

Thịt gà chọn mua khi đảm bảo tươi, nuôi và giết mổ sạch đem lọc xương, lấy thịt thái miếng vừa ăn, đem ướp gia vị 15 phút. Cần tây rửa sạch, cắt khúc.

Bạn cho thịt gà xào chín trước rồi cho ra đĩa. Cho tỏi băm vào phi thơm rồi thả rau cần vào xào sơ, trút thịt gà vào đảo thật nhanh tay. Sau khi nêm lại gia vị, thịt gà và rau cần chín đều thì cho ra đĩa thưởng thức.

Xúc xích xào cần tây

Xúc xích đảm bảo nguồn nguyên liệu, vệ sinh an toàn thực phẩm đem thái lát chéo, cần tây rửa sạch rồi cắt khúc.

Bạn cho tỏi băm phi thơm với dầu ăn rồi cho xúc xích vào đảo nhanh tay, sau đó cho cần tây vào xào cùng.

Khi rau gần chín thì cho 2 thìa sốt mayonnaise thơm ngậy, tiêu xay và nêm gia vị cho vừa ăn. Món ăn từ cần tây với xúc xích rất ngon, lạ miệng và chế biến rất nhanh.

Cần tây trộn với sốt mayonnaise

Cần tây rửa sạch, bỏ phần lá, phần cọng cắt khúc nhỏ rồi chần qua với nước sôi. Cà chua bi thái đôi, khoai tây thái miếng vuông 1cm đem luộc chín.

Thịt lợn hộp đảm bảo dinh dưỡng, không chất bảo quản đem thái miếng nhỏ rồi cho tất cả nguyên liệu vào tô lớn, cho sốt mayonnaise vào trộn đều. Khi ăn rắc vừng lên trên. Nên ăn ngay sau khi trộn.

Cần tây xào đậu hũ

Bạn đem rau cần cắt khúc sau khi sơ chế, đậu hũ cắt miếng vuông nhỏ, nấm hương thái lát.

Cho gừng băm nhuyễn vào phi thơm rồi cho rau cần và nấm hương vào xào, gần chín thì cho đậu hũ vào, nêm gia vị vừa ăn rồi trình bày món ăn ra đĩa.

Tim cật xào cần tây

Tim cật sơ chế rồi thái mỏng, ướp gia vị và hành tỏi băm. Bạn phi thơm hành tỏi với dầu ăn rồi cho cà chua thái múi cau vào xào sơ.

Tiếp theo cho tim cật vào xào cùng, khi gần chín thì cho rau cần cắt khúc vào xào nhanh tay. Nêm nếm gia vị rồi tắt bếp khi tất cả đã chín đều.

Gỏi cần tây bắp bò

Bắp bò sơ chế rồi cho vào luộc cùng nhánh gừng đập dập trong 30 phút, gắp ra đĩa để nguội rồi cho vào tủ lạnh 4 tiếng.

Lấy bắp bò ra thì thái thành sợi dài, dày khoảng 5mm. Hành tây thái mỏng, ngâm với dấm cho bớt hăng. Cần tây bỏ lá, rửa sạch rồi thái xéo thành miếng mỏng. Dưa chuột thái lát mỏng, cà rốt thái sợi, gừng ớt cũng thái sợi, rau thơm rửa sạch.

Bạn pha nước trộn gỏi như sau: 2 thìa nước mắm, 2 thìa đường, 1 thìa nước cốt chanh rồi khuấy đều rồi cho thêm tỏi ớt băm.

Bạn cho tất cả các nguyên liệu đã chuẩn bị vào tô lớn rồi trộn đều cùng nước gỏi. Khi ăn cho ra đĩa rồi rắc vừng rang hoặc lạc rang giã nhỏ lên trên.

Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế