Châm cứu là gì?
Châm cứu là một trong những thủ thuật điều trị bệnh trong Đông y.
Châm có nghĩa là dùng vật nhọn (như kim, que nhọn…) đâm vào hoặc kích thích vào huyệt. Còn cứu có nghĩa là dùng nhiệt (hơi nóng) tác động lên huyệt.
Châm và cứu là hai phương pháp chữa bệnh có rất sớm ở phương Đông. Người ta dùng kim thuộc chế thành các loại kim khác nhau, châm ở những bộ phận đặc biệt trên cơ thể con người (huyệt vị); sau khi châm vào da thịt, căn cứ vào bệnh tình và thể chất người bệnh khác nhau mà dùng thủ pháp phù hợp nhằm đạt đến mục đích thông kinh hoạt lạc, khử tà phù chính (khử bệnh tật, nâng cao sức đề kháng của cơ thể) mà chữa bệnh, phương pháp này gọi chung là châm.
Còn cứu dùng lá ngải cứu khô để chế thành ngải nhung, rồi lại dùng ngải nhung chế thành viên to nhỏ như mồi ngải, hoặc cuốn thành điếu ngải, đốt lửa xong trực tiếp hoặc gián tiếp hơ hoặc đặt lên huyệt vị nhất định của cơ thể người bệnh, thông qua sự kích thích ấm nóng này làm cho thông kinh lạc đạt mục đích chữa bệnh và phòng trừ bệnh tật.
Hai phương pháp trên tuy khác nhau nhưng sử dụng huyệt vị giống nhau, có khi cùng châm và cứu, thông thường gọi là phép châm cứu.
Lịch sử về kim châm cứu
Thời thượng cổ người ta dùng đá mài nhọn để làm kim châm. Sau đó cùng với sự phát triển của kinh tế và kỹ thuật, vật liệu làm kim không ngừng thay đổi, từ kim bằng đá mài đến kim đồng, kim sắt, kim vàng, kim bạc và ngày nay là kim bằng thép không gỉ và kim loại dài.
Có nhiều loại kim châm khác nhau. Nhưng ngày nay trong châm cứu ta thường dùng năm loại kim chính gồm:
-Kim nhỏ: (hào châm). Hình dáng giống hào châm cổ, nhưng kích thước hơi khác, có nhiều loại dài ngắn khác nhau (từ 1 tấc đến 3 tấc). Dùng nhiều nhất trong châm cứu.
-Kim dài: (trường châm). Hình dáng giống như trường châm cổ, nhưng ngắn hơn một chút. Thường dùng để châm huyệt Hoàn khiêu, nên quen gọi là kim Hoàn khiêu.
-Kim ba cạnh: tương tự phong châm hồi xưa, kim có 3 cạnh sắc. Dùng để châm nông vào da cho chảy máu.
-Kim cài loa tai: là loại kim mới. Dùng để găm vào da và lưu lâu ở hoa tai.
-Kim hoa mai: cũng là loại kim mới. Dùng để gõ lên mặt da
Một số hình thức châm cứu phổ biến hiện nay
Thể châm
Là phương pháp châm cứu thường dùng, khi thực hiện thể châm thầy thuốc sẽ dùng kim và châm vào huyệt.
Thể châm có tác dụng tăng cường sự lưu thông khí huyết, năng cao sức phòng vệ của cơ thể trước 1 số bệnh, do đó thường được dùng để đieèu trị hiệu quả các bệnh lý: liệt Bell, đau cơ xương khớp, đau đầu, tăng sức đề kháng…
Điện châm
Điện châm là phương pháp sử dụng một dòng điện nhất định tác động lên các huyệt châm cứu để chữa bệnh. Dòng điện có thể tác động lên huyệt qua kim châm hoặc qua điện cực nhỏ đặt lên da vùng huyệt. Đây là phương pháp kết hợp giữa y học cổ truyền (châm cứu) và y học hiện đại (dòng điện).
Điện châm có tác dụng giảm đau, giảm viêm trong nhiều bệnh lý, phục hồi liệt, điều trị các bệnh lý mất ngủ…
Nhĩ châm
Nhĩ châm là phương pháp điều trị không dùng thuốc bằng cách sử dụng kim châm tại vị trí các kinh huyệt tương ứng với các bộ phận của cơ thể trên vùng loa tai.
Nhĩ châm chủ yếu được dùng để điều trị các chứng đau do thần kinh, đau cơ xương khớp, mất ngủ, động kinh…
Đầu châm
Đầu châm là phương pháp châm kim ở vùng đầu, sự kết hợp giữa lý luận y học cổ truyền và tác dụng từng vùng vỏ não của y họchiện đại.
Đầu châm được ứng dụng điều trị ccác chứng đâu thần kinh, mất ngủ, cải thiện di chứng tai biến mạch máu não…
Thủy châm
Thủy châm là phương pháp tiêm vào huyệt các thuốc tây y có chỉ định tiêm bắp
Thủy châm được dùng trông điều trị các bệnh lý đau thần kinh
Công dụng của châm cứu
Các điểm châm cứu được cho là có tác dụng trong việc kích thích hệ thần kinh trung ương. Điều này sẽ giải phóng các chất hóa học vào cơ, tủy sống và não. Những thay đổi sinh hóa này có thể kích thích khả năng chữa bệnh tự nhiên của cơ thể và thúc đẩy sức khỏe thể chất và cảm xúc.
Các nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia (NIH) đã chỉ ra rằng châm cứu là một phương pháp điều trị hiệu quả có thể thực hiện độc lập hoặc kết hợp với các liệu pháp thông thường để điều trị những bệnh sau:
Buồn nôn là do gây mê phẫu thuật và hóa trị ung thư
Đau răng sau phẫu thuật
Nghiện ma túy hoặc những chất kích thích khác
Đau đầu
Đau bụng kinh
Đau cơ xơ hóa
Hội chứng ống cổ tay
Bệnh hen suyễn
Châm cứu cũng có thể giúp phục hồi chức năng của người bệnh sau đột quỵ não cấp.
Y Học Cổ Truyền Trung Quốc giải thích rằng sức khỏe là kết quả của sự cân bằng hài hòa giữa hai thái cực bổ sung “âm” và “dương” của sinh lực và được gọi là “khí”, phát âm là “chi”. Bệnh tật được cho là hậu quả của sự mất cân bằng của 2 yếu tố âm dương này. Khí được cho là dòng chảy qua các kinh mạch, hay các con đường, trong cơ thể con người.
Những kinh mạch và dòng năng lượng này có thể được tác động thông qua 350 huyệt đạo trên cơ thể. Chèn kim vào những huyệt đạo này với sự kết hợp thích hợp được cho là sẽ đưa dòng năng lượng trở lại trạng thái cân bằng để mang lại sức khỏe cho người sử dụng. Không hề có bằng chứng khoa học nào cho thấy các kinh lạc hoặc huyệt đạo tồn tại và thật khó để chứng minh rằng chúng có hoặc không, nhưng nhiều nghiên cứu cho rằng châm cứu có tác dụng đối với một số tình trạng.
Một số chuyên gia đã sử dụng về khoa học thần kinh để giải thích châm cứu. Huyệt được xem là nơi có thể kích thích được các dây thần kinh, cơ và mô liên kết. Sự kích thích làm tăng lưu lượng máu và đồng thời kích hoạt hoạt động của thuốc giảm đau tự nhiên của cơ thể.
Rất khó để thực hiện các nghiên cứu bằng cách áp dụng các biện pháp khoa học thích hợp, vì tính chất xâm lấn của châm cứu. Trong một nghiên cứu lâm sàng, một nhóm đối chứng sẽ phải trải qua phương pháp điều trị giả, hoặc giả dược, để có được kết quả so sánh với kết quả của châm cứu thực sự. Một số nghiên cứu đã kết luận rằng việc châm cứu sẽ mang lại những lợi ích tương tự cho bệnh nhân như giả dược, nhưng những nghiên cứu khác lại chỉ ra rằng là có một số lợi ích thực sự.
Nghiên cứu được thực hiện ở Đức cũng đã chỉ ra rằng châm cứu có thể giúp giảm đau đầu do căng thẳng và chứng đau nửa đầu của bạn. Trung tâm Y học tổng hợp Hoa Kỳ lưu ý rằng châm cứu đã được chứng minh là hữu ích trong các trường hợp:
- Đau lưng dưới
- Đau cổ
- Viêm xương khớp
- Đau đầu gối
- Nhức đầu và đau nửa đầu
Họ liệt kê các rối loạn bổ sung có thể được hưởng lợi từ việc châm cứu, nhưng cần phải được xác nhận thêm về mặt khoa học.
Năm 2003, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã liệt kê một số tình trạng về sức khỏe mà họ nói rằng châm cứu đã được chứng minh là có hiệu quả bao gồm:
- Tình trạng huyết áp cao và thấp
- Buồn nôn và nôn do hóa trị liệu
- Một số tình trạng bệnh lý dạ dày, bao gồm cả loét dạ dày tá tràng
- Đau mạn tính
- Bệnh kiết lỵ
- Viêm mũi dị ứng
- Đau mặt
- Ốm nghén
- Viêm khớp dạng thấp
- Bong gân
- Chấn thương khủy tay
- Đau thần kinh toạ
- Đau răng
- Giảm nguy cơ đột quỵ
Các vấn đề sức khỏe khác mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho rằng châm cứu có thể hữu ích nhưng cần có thêm bằng chứng bao gồm:
- Đau cơ xơ hóa
- Đau dây thần kinh
- Ngón tay cò súng
- Nghỉ dưỡng sức sau phẫu thuật
- Chất gây nghiện, thuốc lá và nghiện rượu
- Đau cột sống
- Cổ cứng
- Sa sút trí tuệ mạch máu
- Ho gà,
- Hội chứng tourette
Các tai biến của châm cứu mà bạn nên biết
Những tác dụng phụ của châm cứu không có gì nguy hiểm đến tính mạng, và tất cả thường là an toàn. Tuy nhiên, chúng ta cũng nên biết những tai biến thường gặp để khi bạn đã trải nghiệm chúng, bạn không có gì phải quá lo lắng.
Mệt mỏi
Một số người cảm thấy kiệt sức sau khi châm cứu. Điều này thường biến mất vài giờ sau khi điều trị, nhưng đối với một số người, nó kéo dài đến ba ngày. Đó là hiện tượng khá phổ biến khi bạn mới bắt đầu châm cứu và không phải lo lắng về nó. Nó thực sự là một dấu hiệu cảnh báo rằng cơ thể của bạn cần được nghỉ ngơi và bạn cần phải chăm sóc nó. Chỉ châm cứu không thể chữa lành cho bạn hoàn toàn, bạn cũng cần có thêm sự chăm sóc khác.
Đau nhức
Các bộ phận cơ thể bị kim châm vào có thể cảm thấy hơi đau sau khi điều trị. Điều này xảy ra phổ biến ở các khu vực nhạy cảm như bàn tay, bàn chân hoặc ruột già. Thông thường, cơn đau nhức biến mất sau 24 giờ kể từ khi điều trị, nhưng trong một số trường hợp, nó có thể kéo dài trong vài ngày. Co giật cơ cũng là cách châm cứu thông thường.
Bầm tím
Vết bầm nhẹ tại vị trí kim châm cũng rất phổ biến sau khi châm cứu. Điều này xảy ra do máu được lấy tại vị trí mà kim đâm vào da. Vết bầm tím kéo dài hơn đau nhức, nhưng bạn vẫn không có gì phải lo lắng về nó.
Lâng lâng
Ít người cũng cảm thấy choáng váng, buồn nôn, chóng mặt sau khi điều trị. Nếu bạn cảm thấy như vậy, sau đó hãy nghỉ ngơi một chút sau khi châm cứu. Không nên đứng dậy ngay sau khi châm, hãy nằm xuống bàn châm cứu một lúc và hít thở sâu. Ngoài ra, để tránh trường hợp như vậy, hãy luôn ăn nhẹ một thứ gì đó trước buổi tập của bạn.
Cảm xúc bộc phát
Đôi khi người ta khóc hoặc cảm thấy quá xúc động trong khi châm cứu. Điều này không xảy ra vì quá trình điều trị quá đau đớn. Đó là vì sự giải phóng một số năng lượng, có thể dẫn đến cảm xúc bộc phát. Châm cứu giúp chữa lành các vấn đề về thể chất và tinh thần của bạn, vì vậy việc giải phóng cảm xúc cũng là một dấu hiệu cho thấy phương pháp điều trị đang có kết quả.
Một số tai biến nghiêm trọng
Theo một báo cáo được công bố trên tạp chí Scientific Reports , châm cứu có thể gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng, chẳng hạn như nhiễm trùng, tổn thương dây thần kinh và mạch máu, biến chứng do gãy kim hoặc mảnh kim còn sót lại, thủng các cơ quan, hệ thần kinh trung ương hoặc tổn thương tủy sống, xuất huyết, và các chấn thương nội tạng và mô dẫn đến tử vong.
Màng phổi bị thủng khi bị đâm kim có thể dẫn đến xẹp phổi. Những người biết có một biến thể giải phẫu hiếm gặp được gọi là hố ức (một lỗ trên xương ức) có nguy cơ bị thủng phổi hoặc viêm màng ngoài tim.
Châm cứu có thể không phù hợp với những người có tình trạng sức khỏe nhất định, Nguy cơ chảy máu hoặc bầm tím tăng lên nếu bạn bị rối loạn chảy máu hoặc dùng thuốc làm loãng máu, chẳng hạn như warfarin.
Nhưng cần ghi nhớ, châm cứu không nên được sử dụng thay thế cho những chăm sóc tiêu chuẩn. Việc nó tránh hoặc trì hoãn việc chăm sóc tiêu chuẩn có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.
Và nếu bạn gặp khó khăn trong việc kiểm soát cơn đau hoặc các vấn đề sức khỏe khác bằng các phương pháp thông thường, châm cứu có thể là một lựa chọn nên thử. Chỉ cần bạn kiểm tra trước với bác sĩ xem bạn có phù hợp hay không và bạn cần lựa chọn người châm cứu cho bạn có chuyên môn và kinh nghiệm trong lĩnh vực này,
Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế
Kính chào Quý Khách hàng,
Với định hướng mang lại những giải pháp y tế toàn diện, Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế đã ra đời nhằm thực hiện sứ mệnh cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại chỗ như khám bệnh và điều trị bệnh bằng Đông y, chuyên trị các bệnh lý: Cơ xương khớp, Thần kinh, Tiêu hóa, Nội tiết, Phụ khoa, Nam khoa…
Tọa lạc tại vị trí trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh, phòng khám được trang bị hệ thống máy móc hiện đại, cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ có trình độ chuyên môn cao. Chúng tôi luôn đặt sức khỏe và sự hài lòng của Quý Khách hàng là ưu tiên hàng đầu.
Với phương châm “Ân cần – Tôn trọng – Yêu thương”, Phòng khám Đông Y OMC cam kết sẽ mang đến cho Khách hàng sự hài lòng từ các dịch vụ mà chúng tôi cung cấp.
Chân thành cảm ơn Quý Khách hàng đã tin dùng dịch vụ của chúng tôi.
PHÒNG KHÁM ĐÔNG Y OMC
Fanpage: Phòng Khám Đông Y OMC
Youtube: Phòng Khám Đông Y OMC
Tiktok: Phòng Khám Đông Y OMC