Đau thần kinh tọa là một thuật ngữ dùng để chỉ các cơn đau dây thần kinh đi xuống chân do sự kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh tọa. Đau dây thần kinh tọa bắt nguồn từ lưng dưới, lan xuống mông và đi xuống chân.

Đau thần kinh tọa sẽ cảm thấy như thế nào?

Các triệu chứng của đau thần kinh tọa thường được cảm nhận dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa.

Đau

Đau dây thần kinh tọa thường có cảm giác như cảm giác nóng rát liên tục hoặc đau nhức bắt đầu từ lưng dưới hoặc mông và lan xuống mặt trước, mặt bên hoặc mặt sau của đùi, cẳng chân, bàn chân.

Tê bì

Đau dây thần kinh tọa có thể kèm theo tê mỏi lưng chân. Đôi khi, ngứa ran và / hoặc yếu cũng có thể xuất hiện.

Các triệu chứng một bên

Đau thần kinh tọa thường ảnh hưởng đến một bên chân. Tình trạng này thường dẫn đến cảm giác nặng nề ở chân bị ảnh hưởng. Hiếm khi, cả hai chân cùng đau.

Tư thế gây ra các triệu chứng

Các triệu chứng đau thần kinh tọa có thể cảm thấy tồi tệ hơn khi ngồi, cố gắng đứng lên, uốn cong cột sống về phía trước, vặn cột sống, nằm xuống và / hoặc khi ho. Các triệu chứng có thể thuyên giảm bằng cách đi bộ hoặc chườm ấm lên vùng thắt lưng phía sau.

Nguyên nhân phổ biến của đau thần kinh tọa bao gồm:

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng.

Nghiên cứu cho thấy có tới 90% trường hợp đau thần kinh tọa là do thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Đĩa đệm thoát vị thường chèn ép một hoặc nhiều rễ thần kinh cột sống (L4-S3) hình thành dây thần kinh tọa. Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng có thể gây đau thần kinh tọa theo hai cách:

Chèn trực tiếp

Chèn ép trực tiếp lên dây thần kinh tọa có thể xảy ra khi đĩa đệm thắt lưng phồng lên (lồi đĩa đệm) hoặc khi nhân nhày bên trong của đĩa đệm chảy ngoài, thoát vị qua bao xơ bên ngoài, ép vào dây thần kinh.

Viêm do hóa chất

Một chất kích ứng hóa học có tính axit từ đĩa đệm (hyaluronan) có thể rò rỉ ra ngoài và gây viêm và kích ứng ở khu vực xung quanh dây thần kinh tọa.

Một đĩa đệm thoát vị có thể chèn ép dây thần kinh tọa ở một bên, gây ra các triệu chứng ở một bên chân, hoặc đĩa đệm có thể phồng lên hoặc thoát vị từ cả hai bên, gây ra các triệu chứng ở cả hai chân (đau thần kinh tọa hai bên).

Đau thần kinh tọa hai bên cũng có thể do hai đĩa đệm ở hai bên bị thoát vị, mặc dù khả năng này rất hiếm.

Sự thoái hóa

Sự thoái hóa của các mô ở cột sống thắt lưng có thể chèn ép hoặc kích thích dây thần kinh tọa. Thoái hóa các diện khớp cũng có thể khiến mô hoạt dịch trong bao khớp bị viêm.

Thoái hóa xương đốt sống có thể gây ra sự phát triển bất thường của xương (gai xương). Các gai xương này ở cột sống thắt lưng có thể gây chèn ép lên một hoặc nhiều rễ thần kinh của dây thần kinh tọa. Đĩa đệm bị thoái hóa có thể tiết ra các protein gây viêm, gây viêm dây thần kinh tọa.

Bệnh hẹp ống sống thắt lưng

Hẹp ống sống là sự thu hẹp của ống sống và tương đối phổ biến ở người lớn trên 60, tuổi. Nghiên cứu cho thấy rằng hẹp ống sống có thể phổ biến gây đau thần kinh tọa ở người cao tuổi.

Chấn thương

Tai nạn xe, chấn thương thể thao hoặc ngã có thể gây ra chấn thương trực tiếp cho dây thần kinh tọa. Các tình trạng như thoái hóa đốt sống và đĩa đệm thoát vị có thể phát triển do chấn thương từ hoạt động nặng, chẳng hạn như cử tạ.

Một số bệnh lý có thể gây ra các triệu chứng đau thần kinh tọa điển hình. Một số ví dụ bao gồm:

Hội chứng cơ hình lê.

Hội chứng cơ hình lê là do co thắt cơ hình lê. Các triệu chứng đau thần kinh tọa có thể xảy ra khi cơ co thắt gây kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh tọa tại vị trí của nó.

Rối loạn chức năng khớp cùng chậu.

Kích ứng khớp cùng chậu nằm ở dưới cùng của cột sống – cũng có thể gây kích ứng dây thần kinh L5, gây đau kiểu đau thần kinh tọa.

Nguyên nhân ít phổ biến của đau thần kinh tọa

Hiếm khi, đau thần kinh tọa có thể phát triển do khối u, nhiễm trùng, hình thành mô sẹo, tụ dịch, bệnh Pott (bệnh lao cột sống) hoặc gãy cột sống thắt lưng.

Mặc dù hiếm gặp, nhưng đau thần kinh tọa cũng có thể phát triển như một biến chứng của phương pháp tiêm bắp không chính xác vào mông hoặc sau khi phẫu thuật thay khớp háng. Khoảng 1% phụ nữ mang thai có thể bị đau thần kinh tọa vào một thời điểm nào đó trong thai kỳ.

Các triệu chứng của đau thần kinh tọa

Do dây thần kinh tọa được hình thành do sự kết hợp của 5 rễ thần kinh: L4, L5, S1, S2, S3. Nên các triệu chứng đau thần kinh tọa có thể được đặc trưng cho rễ thần kinh bị ảnh hưởng.

Nếu bạn cảm thấy cơn đau truyền từ lưng dưới qua vùng mông và đến chi dưới, thì đó thường là đau thần kinh tọa.

Đau thần kinh tọa là kết quả của tổn thương hoặc chấn thương dây thần kinh tọa của bạn, vì vậy các triệu chứng có thể bao gồm:

Cơn đau trở nên tồi tệ hơn khi cử động

Tê, rát hoặc yếu ở chân hoặc bàn chân của bạn dọc theo đường thần kinh tọa, có thể trở nên mất cảm giác hoặc yếu cơ trong những trường hợp nghiêm trọng

Cảm giác như kim châm, cảm giác đau nhói ở ngón chân hoặc bàn chân của bạn

Tiêu tiểu không tự chủ, đây là một triệu chứng hiếm gặp của hội chứng chèn ép chùm đuôi ngựa và cần được điều trị ngay lập tức

Đặc điểm của đau thần kinh tọa

Thông thường, một chấn thương cụ thể không gây ra đau thần kinh tọa — mà nó có xu hướng phát triển theo thời gian.

Đau thần kinh tọa thường gặp ở một số loại nghề nghiệp lao động nặng nhọc, chẳng hạn như vận hành máy móc hoặc lái xe tải. Đại đa số những người bị đau thần kinh tọa thường thuyên giảm trong vòng 4 đến 6 tuần với phương pháp điều trị nội khoa bảo tồn (không phẫu thuật).

Nếu tình trạng tổn thương thần kinh nghiêm trọng, việc phục hồi có thể mất nhiều thời gian hơn. Tuy nhiên, ước tính khoảng 33% số người có thể có các triệu chứng dai dẳng đến 1 năm.

Khi có sự chèn ép dây thần kinh nghiêm trọng với các triệu chứng tiến triển, phẫu thuật có thể được chỉ định.

Đau thần kinh tọa thế nào là nghiêm trọng

Một số triệu chứng của đau thần kinh tọa có thể là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng, chẳng hạn như hội chứng chứng chùm đuôi ngựa, nhiễm trùng hoặc khối u cột sống.

Các triệu chứng thần kinh tiến triển, chẳng hạn như yếu chân

Các triệu chứng ở cả hai chân

Rối loạn chức năng ruột và / hoặc bàng quang

Rối loạn chức năng tình dục

Đau thần kinh tọa xảy ra sau một tai nạn hoặc chấn thương, hoặc nếu nó phát triển song song với các triệu chứng khác như sốt hoặc chán ăn, cũng là nguyên nhân cần được đánh giá y tế kịp thời.

Phân loại đau thần kinh tọa

Tùy thuộc vào thời gian của các triệu chứng và nếu một hoặc cả hai chân bị ảnh hưởng, đau thần kinh tọa có thể phân thành các kiểu khác nhau:

Đau thần kinh tọa cấp tính.

Đau thần kinh tọa cấp tính là cơn đau thần kinh tọa mới khởi phát gần đây, thời gian kéo dài từ 4 đến 8 tuần. Cơn đau có thể tự kiểm soát và thường không cần điều trị y tế.

Đau thần kinh tọa mãn tính.

Đau thần kinh tọa mãn tính là cơn đau dây thần kinh tọa dai dẳng kéo dài hơn 8 tuần và thường không thuyên giảm khi tự kiểm soát. Tùy thuộc vào nguyên nhân, đau thần kinh tọa mãn tính có thể cần điều trị không phẫu thuật hoặc phẫu thuật.

Đau thần kinh tọa xen kẽ.

Đau thần kinh tọa xen kẽ là đau dây thần kinh tọa ảnh hưởng luân phiên đến cả hai chân. Loại đau thần kinh tọa này hiếm gặp và có thể là kết quả của các vấn đề thoái hóa khớp.

Đau thần kinh tọa hai bên.

Đau thần kinh tọa hai bên xảy ra ở cả hai chân. Loại đau thần kinh tọa này hiếm gặp và có thể xảy ra do những thay đổi thoái hóa ở đốt sống và / hoặc đĩa đệm ở một số cấp độ cột sống, hoặc do các tình trạng nghiêm trọng như hội chứng chùm đuôi ngựa.

Các yếu tố nguy cơ đối với chứng đau thần kinh tọa

Sự hiện diện của một số yếu tố nguy cơ có thể làm tăng khả năng phát triển đau thần kinh tọa, bao gồm:

Hút thuốc lá

Các vấn đề sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm

Tuổi. Hầu hết những người bị đau thần kinh tọa là từ 30 đến 50 tuổi.

Chiều cao ở nhóm tuổi (50 đến 60 tuổi)

Béo phì và thừa cân

Thêm cân có thể gây áp lực lên cột sống của bạn, điều đó có nghĩa là những người thừa cân và phụ nữ mang thai có nguy cơ bị thoát vị đĩa đệm cao hơn.

Bệnh tiểu đường có thể gây tổn thương thần kinh

Công việc

Rất nhiều việc nâng vật nặng – hoặc ngồi lâu – có thể làm hỏng đĩa đệm.

Tính nhạy cảm di truyền

Thiếu vitamin B 12

Suy giảm thể chất do lối sống ít vận động, ít vận động

Một số loại nghề nghiệp nhất định (chẳng hạn như tài xế xe tải, thợ mộc hoặc người vận hành máy móc)

Tư thế làm việc không đúng

Sự hiện diện của các yếu tố nguy cơ này không tạo ra nguyên nhân cho sự phát triển của đau thần kinh tọa. Tuy nhiên, những yếu tố này kết hợp với tuổi tác và sức khỏe chung của một cá nhân có thể đóng một vai trò trong việc phát triển chứng đau thần kinh tọa.

Điều trị đau thần kinh tọa

Nhiệt ấm

Bạn cũng có thể sử dụng túi chườm nóng

Bạn nên chườm đá trong 1-2 ngày đầu để giảm sưng, đau. Sau 2 hoặc 3 ngày, chuyển sang nhiệt ấm. Nhiệt có thể giúp thư giãn các cơ ở lưng bị co thắt khi chấn thương. Nếu bạn tiếp tục bị đau, hãy thử xen kẽ giữa liệu pháp chườm lạnh và chườm ấm

Kéo giãn cơ

Kéo giãn cơ giúp các cơ co thắt được thư giãn, không còn co cứng và giảm đau hiệu quả.

Điều này có thể được thực hiện bởi các chuyên gia về tác động cột sống hoặc từ các bài tập kéo giãn cơ dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế chuyên về vật lý trị liệu

Các thuốc giảm đau

Thuốc không kê đơn, chẳng hạn như aspirin và ibuprofen, cũng có thể giúp giảm đau, viêm và sưng. Hãy cẩn thận khi sử dụng aspirin quá mức, vì nó có thể gây ra các biến chứng, chẳng hạn như chảy máu và loét dạ dày.

Thuốc Y học cổ truyền:

Các vị thuốc có nguồn gốc từ thảo dược: được kết hợp với nhau thành bài thuốc, dùng dưới dạng thuốc thành phẩm hoặc nấu nước uống, tương đối an toàn và hiệu quả để giảm đau lâu dài, đặc biệt trên những người có kèm viêm loét dạ dày.

Các bài thuốc y học cổ truyên kinh điển thường được sử dụng để điều trị đau thần kinh tọa có thể kể đến như: Độc hoạt tang ký sinh (Bị cấp thiên kim yếu phương), Thân thống trục ứ thang ( Y lâm cải thác), Tam tý thang (Phụ nhân lương phương),.v.v…

Tập thể dục thường xuyên

Bạn càng hoạt động nhiều, cơ thể càng tiết ra nhiều endorphin. Endorphins là chất giảm đau do cơ thể bạn tạo ra. Ban đầu nên tập các hoạt động ít va chạm, chẳng hạn như bơi lội và đi xe đạp cố định.

Khi cơn đau của bạn giảm và sức bền của bạn được cải thiện, hãy tạo một chế độ tập luyện bao gồm thể dục nhịp điệu, ổn định cột sống và rèn luyện sức mạnh.

Một chế độ với các thành phần này có thể làm giảm nguy cơ mắc các vấn đề về lưng trong tương lai. Luôn trao đổi với chuyên gia y tế trước khi bắt đầu một thói quen tập thể dục mới để đảm bảo rằng nó an toàn cho bạn.

Châm cứu

Các hình thức của châm cứu được áp dụng từ rất lâu và đã chứng minh hiệu quả qua các nghiên cứu, giúp điều trị tối ưu đau thần kinh tọa.

Vật lý trị liệu

Các bài tập vật lý trị liệu có thể giúp cải thiện tư thế và tăng cường cơ lưng của bạn.

Thuốc theo toa

Tiêm thuốc corticosteroid ngoài màng cứng

Thuốc corticosteroid được tiêm vào một khu vực được gọi là khoang ngoài màng cứng, là ống bao quanh tủy sống của bạn. Bởi vì các tác dụng phụ, những chỉ định này hạn chế.

Phẫu thuật

Có thể cần phẫu thuật đối với những cơn đau dữ dội hoặc những tình huống mà bạn mất kiểm soát ruột và bàng quang hoặc bị yếu một số nhóm cơ của chi dưới.

Nên đi khám nếu có các triệu chứng đau thần kinh tọa. Đau thần kinh tọa thường cải thiện đáng kể nếu được điều trị sớm và có thể trở thành mãn tính hoặc trầm trọng hơn nếu không được điều trị trong thời gian dài.

PHÒNG KHÁM ĐÔNG Y OMC

Fanpage: Phòng Khám Đông Y OMC

Youtube: Phòng Khám Đông Y OMC

Tiktok: Phòng Khám Đông Y OMC