Viêm khớp – làm thế nào để làm chậm sự tiến triển của bệnh?

Viêm khớp là một thuật ngữ chung của tất cả các rối loạn có ảnh hưởng đến cấu trúc và hoạt động của khớp. Có hơn 100 bệnh cảnh liên quan đến viêm khớp, các bệnh lý này đều liên quan đến khớp ở mọi vị trí trên cơ thể, như cổ tay, đầu gối, hông, vai, bàn ngón tay, chân,…

 Viêm khớp

Khi bị viêm khớp, bạn sẽ bị sưng, đau, nóng, đỏ một hoặc nhiều khớp trên cơ thể, có thể kèm theo hoặc không tình trạng cứng khớp, thường diễn tiến nặng dần theo thời gian.

Khi mắc bệnh viêm khớp sẽ gây nhiều khó khăn trong sinh hoạt và lao động do đau đớn.

Viêm xương khớp do thoái hóa, là dạng viêm khớp phổ biến nhất, ảnh hưởng đến hàng chục triệu người từ độ tuổi trung niên trở nên.

Vị trí tổn thương chủ yếu của viêm xương khớp là sụn khớp  (là mô bao bọc các đầu xương, có vai trò làm giảm ma sát và đảm bảo các đầu xương có thể dễ dàng trượt lên nhau khi cử động).

Những người được chẩn đoán mắc bệnh viêm khớp thường lo lắng về tính chất tiến triển của bệnh và tự hỏi liệu một ngày nào đó họ có cần phải phẫu thuật thay khớp hay không.

Tuy nhiên, bằng cách tạo ra những thay đổi trong cuộc sống, bạn có thể tránh được kết quả này và có khả năng làm chậm hoặc ngăn chặn sự tiến triển của viêm khớp trong diễn tiến của bệnh thoái hóa khớp.

Viêm khớp và cân nặng 

Béo phì là một trong những yếu tố góp phần quan trọng nhất vào sự tiến triển của bệnh viêm khớp.

Nguyên nhân tương đối đơn giản: Càng nhiều áp lực lên các khớp đã bị tổn thương, thì tình trạng viêm sẽ diễn ra càng nhiều và mạnh hơn.

Theo thời gian, tình trạng này có thể làm suy giảm thêm sự toàn vẹn cấu trúc của khớp, làm tăng đau và cản trở khả năng vận động và biên độ vận động.

Bằng cách chỉ giảm từ 5 đến 10% trọng lượng cơ thể, một người thường sẽ giảm đáng kể các triệu chứng viêm khớp của họ.

Mặc dù tập thể dục với các khớp bị đau có thể khó khăn, nhưng có một số thói quen thể dục rất phù hợp cho những người bị viêm khớp.  Khi tập chúng ta chỉ tập trung vào ba thành phần bài tập:

– Các bài tập về biên độ vận động của khớp được thực hiện hàng ngày

– Các bài tập tăng cường sức mạnh được thực hiện cách ngày

– Các bài tập sức bền được thực hiện trong 20 đến 30 phút, và ba lần mỗi tuần

Ngoài ra, giảm cân có thể sẽ liên quan đến những thay đổi trong chế độ ăn uống của bạn, bao gồm nhiều sản phẩm và nhiều nguồn protein và tránh dư thừa đường, muối và rượu.

Kế hoạch ăn kiêng không những để giảm những cân thừa đó mà còn tăng cường sức khỏe toàn cơ thể tốt hơn.

Chế độ ăn uống lành mạnh cho người bị viêm khớp

Các nghiên cứu cho thấy rằng những người theo đuổi ăn uống kiểu chế độ ăn Địa Trung Hải có các chỉ số sinh hóa về các yếu tố viêm thấp hơn và những người viêm xương khớp có chất lượng cuộc sống tốt hơn.

Chế độ ăn Địa Trung Hải có nhiều rau, trái cây, các loại đậu, quả hạch, hạt, cá và hải sản. Nó cũng chứa một lượng vừa phải dầu ô liu, sữa, thịt gia cầm và trứng.

Ngoài ra, trong các cuộc khảo sát về những người bị viêm khớp dạng thấp, một chứng rối loạn tự miễn dịch trong cơ thể gây sự tự tấn công các mô và khớp của chính mình, các loại thực phẩm thường được báo cáo để giảm các triệu chứng viêm khớp dạng thấp là:

– Quả mọng như quả việt quất và dâu tây

– Rau chân vịt (cải bó xôi)

– Fatty fish (cá giàu hàm lượng Omega 3) như cá hồi, cá trích, cá thu,…

Nghiên cứu sơ bộ cho thấy rằng axit béo omega-3, được tìm thấy trong cá béo, có thể giúp giảm viêm liên quan đến viêm xương khớp và thậm chí có thể giúp ngăn ngừa viêm khớp, không những thế đây là một phần của chế độ ăn uống lành mạnh cho sức khỏe tim mạch.

Kết hợp các chất dinh dưỡng bảo vệ sụn khớp (Chondroprotective nutrients) trong chế độ ăn uống của bạn. Bạn có thể tìm thấy những thứ này trong các loại gia vị và thực phẩm thông thường. Chúng được cho là giúp bảo vệ khớp và sụn của bạn và bao gồm: Gừng, lựu đỏ, các hợp chất chiết xuất từ trà xanh, nghệ, tầm xuân (Rosehips),…

Giam vị giảm viêm khớp

Phytoflavinoids, polyphenol và bioflavonoids được tìm thấy trong những thực phẩm này có thể cải thiện khả năng vận động và giúp giảm đau. Nó cũng cho thấy nhiều hứa hẹn trong việc làm chậm sự tiến triển của viêm khớp.

Thực phẩm và đồ uống thường được báo cáo là làm trầm trọng thêm các triệu chứng viêm khớp trong cuộc khảo sát, nghiên cứu là nước ngọt và đồ tráng miệng (bánh ngọt, kẹo,…)

Kiểm soát đường huyết và viêm khớp

Lượng đường (glucose) trong máu cao làm tăng tốc độ hình thành các phân tử nhất định làm cho sụn trở nên cứng hơn và nhạy cảm hơn với áp lực cơ học.

Bệnh đái tháo đường cũng có thể gây ra tình trạng viêm toàn thân dẫn đến mất sụn khớp.

Mối liên hệ mới được phát hiện giữa bệnh tiểu đường và tổn thương khớp có thể giúp giải thích tại sao hơn ở những người bệnh chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường có kèm theo tình trạng viêm khớp.

Sửa đổi các hoạt động, tư thế và viêm khớp

Quy tắc rất đơn giản: Nếu bạn cảm thấy đau khi thực hiện một hoạt động, điều đó không tốt.

Mặc dù bạn thông qua tập luyện bạn có thể tăng cường một số khối cơ nhất định để giúp hỗ trợ các khớp bị đau, nhưng không nên cố gắng quá sức, có thể gây hại nhiều hơn là lợi.

Có thể có những lúc bạn cần thay đổi các hoạt động thường ngày của bản thân để duy trì mức độ vận động mà bạn có.

Ví dụ, các môn thể thao va chạm như (đá bóng, bóng chuyền,…) có thể hoạt động thể thao ưa thích, nhưng những tổn thương mà chúng có thể gây ra có thể giúp đẩy nhanh sự tiến triển của bệnh viêm khớp.

Khi đối mặt với thực tế này, hãy cố gắng tập trung vào việc tìm kiếm các hoạt động nhịp điệu nhẹ nhàng (Low-impact activities) mà bạn có thể tham gia, chẳng hạn như đạp xe, bơi lội, chèo thuyền kayak, trượt tuyết, Pilates, yoga, khí công,…

Giai đoạn đầu khi chuyển đổi có thể khó khăn, nhưng sẽ cho phép bạn tiết mồ hôi mà không gây quá nhiều áp lực lên ở mắt cá chân, đầu gối và hông của bạn.

Mặt khác, nếu bạn sống một lối sống ít vận động hơn, bạn có thể gặp gỡ một chuyên gia vật lý trị liệu hay tư vấn viên thể thao trị liệu.

Chuyên gia này có thể dạy bạn cách kéo giãn và tăng cường sức mạnh các khớp dễ bị tổn thương một cách an toàn và xây dựng cho bạn một chương trình bài bản để bạn dần dần chuyển sang tập thể dục thường xuyên.

Bảo vệ khớp 

Mặc dù bạn không thể tránh tất cả các chấn thương, nhưng việc bảo vệ các khớp của bạn là điều quan trọng để đảm bảo bệnh viêm khớp của bạn không tiến triển nhanh hơn mức cần thiết.

Sử dụng các khớp mạnh nhất, lớn nhất của bạn để nâng và mang đồ vật và nghỉ giải lao nếu cần.

Nếu bạn bị chấn thương, điều quan trọng là phải duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh để giúp bảo vệ khỏi những tổn thương thêm cho khớp của bạn.

Sử dụng thuốc kháng viêm điều trị viêm khớp

Viêm khớp được định nghĩa là tình trạng viêm của các khớp. Do đó, khi bạn làm bất cứ điều gì có thể để giảm bớt tình trạng viêm nhiễm sẽ đẩy nhanh quá trình tổn thương khớp.

Nếu bác sĩ của bạn đã kê đơn thuốc để điều trị tình trạng viêm khớp, đau khớp mãn tính, hãy dùng thuốc theo chỉ dẫn. Nếu không, và cơn đau ảnh hưởng đến khả năng vận động của bạn hoặc khiến bạn thức đêm. Một số thuốc có thể sử dụng trong giai đoạn viêm khớp như:

– Thuốc giảm đau: Acetaminophen (Pannadol), opioid kê toa (Codein) và opioid không điển hình (tramadol)

– Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID): được sử dụng để làm dịu cả viêm và đau, gồm aspirin, ibuprofen, naproxen và celecoxib,…

– Corticosteroid là loại thuốc kháng viêm mạnh có thể dùng đường uống hoặc được tiêm trực tiếp vào khớp bị viêm.

– Axit hyaluronic: được tổng hợp dựa vào hoạt chất xuất hiện tự nhiên trong cơ thể và có thể được tiêm vào khớp như một chất giảm xóc và chất bôi trơn cho khớp.

Hãy trao đổi với bác sĩ của bạn về các lựa chọn dùng thuốc và không dùng thuốc khác để giảm đau, kháng viêm. Từ đó chọn lựa được phương pháp điều trị thích hợp nhất. Không nên tự ý sử dụng thuốc theo toa cũ khi mà chưa tham khảo ý kiến bác sĩ.

Châm cứu và viêm khớp

Nhiều người tiến hành châm cứu để điều trị viêm khớp cho biết chất lượng cuộc sống của họ đã được cải thiện.

Theo Tổ chức Viêm khớp, châm cứu hỗ trợ giảm đau vì khi đưa kim vào bên dưới da kích thích báo hiệu não bộ giải phóng chất dẫn truyền thần kinh giảm đau được gọi là endorphin và enkephalins. Nó cũng có thể cung cấp những lợi ích sau:

– Kích thích sản xuất hormone cortisol, giúp kiểm soát tình trạng viêm

– Điều chỉnh hệ thống miễn dịch

– Kích thích lưu lượng máu

– Thư giãn cơ bắp

Một nghiên cứu đánh giá có hệ thống năm 2018, khảo sát 43 nghiên cứu đã kết luận rằng châm cứu đơn độc hoặc kết hợp với các phương pháp điều trị khác có lợi cho việc kiểm soát bệnh viêm khớp dạng thấp (RA) và có thể giúp cải thiện chức năng và chất lượng cuộc sống.

Tương tự, một nghiên cứu năm 2019 đã điều tra hiệu quả của châm cứu đối với cơn đau, khuyết tật và chất lượng cuộc sống ở những người bị RA bàn tay.

Những người tham gia được điều trị bằng phương pháp TCM đã báo cáo những lợi ích sau: ít đau đớn, cải thiện sức mạnh tay và cánh tay, sức khỏe tổng thể tốt hơn, chất lượng cuộc sống được cải thiện.

Những phát hiện trên cho thấy rằng châm cứu truyền thống có thể là một lựa chọn điều trị có lợi cho bệnh viêm khớp dạng thấp của bàn tay.

Một đánh giá hệ thống gần đây hơn (năm 2022) và phân tích tổng hợp đã điều tra hiệu quả của châm cứu và các phương pháp điều trị liên quan đến châm cứu (ACNRT) như một liệu pháp bổ sung trong việc quản lý viêm khớp dạng thấp. Trong nghiên cứu này, ACNRT gồm:

Châm cứu truyền thống (Hào châm): Đưa các kim nhỏ vào da hoặc cơ tại các vị trí huyệt châm cứu.

Điện châm: Phương pháp này bao gồm việc kích thích các kim châm cứu tại huyệt đã châm bằng dòng điện để tăng cường tác dụng của thủ thuật.

Cứu ngải: Đốt ngải cứu , cứu cách hoặc sát bề mặt da tại các vị trí huyệt châm cứu.

Cứu điều trị viêm khớp

Phân tích tổng hợp bao gồm 12 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT), trong đó những người tham gia được dùng thuốc Tây một mình hoặc kết hợp với ACNRT.

Các tác giả nghiên cứu kết luận rằng thuốc Tây y với ACNRT có thể làm giảm các dấu hiệu của bệnh viêm khớp dạng thấp và cải thiện đáng kể các triệu chứng lâm sàng (mức độ hoạt động của bệnh, sự sưng phù mô mềm quanh khớp và cơn đau gây ra bởi viêm khớp).

Sử dụng các dụng cụ hỗ trợ

Những người bị viêm khớp thường sẽ tránh các dụng cụ hỗ trợ khi đi lại, điều này có thể khiến họ cảm thấy già và yếu.

Nhưng trên thực tế là những người né tránh như vậy thường ít đi bộ hơn vì họ đứng không vững hoặc sợ đè nặng lên khớp bị sưng. Do đó, việc tránh sử dụng những dụng cụ này có thể khiến tình trạng viêm khớp, cứng khớp của bạn trở nên tồi tệ hơn.

Các dụng cụ hỗ trợ không còn giới hạn ở gậy và khung tập đi. Những người bị viêm khớp gối đôi khi có thể sử dụng một thiết bị được gọi là nẹp gối không tải, giúp giảm áp lực một cách có chọn lọc lên bên bị tổn thương nhiều nhất của khớp.

Thậm chí còn có các loại xe đẩy đi có bánh lăn (rollators) cho phép bạn di chuyển tự do hơn mà không cần phù hợp và bắt đầu như xe tập đi tiêu chuẩn.

Bị viêm khớp có nghĩa là bạn cần thực hiện một số bước để ngăn ngừa cơn đau hoặc kiểm soát sự cứng khớp, nhưng không nhất thiết bạn phải phẫu thuật hoặc các phương pháp điều trị xâm lấn khác.

Hãy bắt đầu khởi động, thực hiện các bước thay đổi nhỏ để kiểm soát và ngăn chặn tình trạng viêm khớp trở nên tồi tệ hơn.

Thông thường, với một số bước điều trị nội khoa ban đầu và phòng ngừa đơn giản, những người bị viêm khớp có thể học cách quản lý các triệu chứng để có thể kiểm soát được bệnh trong thời gian không bị những cơn đau khớp cấp tính.

Không thể tránh được bệnh viêm khớp cho tất cả mọi người, nhưng bạn có thể làm chậm quá trình tiến triển của nó.

Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế

Kính chào Quý Khách hàng,

Với định hướng mang lại những giải pháp y tế toàn diện, Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế đã ra đời nhằm thực hiện sứ mệnh cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại chỗ như khám bệnh và điều trị bệnh bằng Đông y, chuyên trị các bệnh lý: Cơ xương khớp, Thần kinh, Tiêu hóa, Nội tiết, Phụ khoa, Nam khoa…

Tọa lạc tại vị trí trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh, phòng khám được trang bị hệ thống máy móc hiện đại, cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ có trình độ chuyên môn cao. Chúng tôi luôn đặt sức khỏe và sự hài lòng của Quý Khách hàng là ưu tiên hàng đầu.

Với phương châm “Ân cần – Tôn trọng – Yêu thương”, Phòng khám Đông Y OMC cam kết sẽ mang đến cho Khách hàng sự hài lòng từ các dịch vụ mà chúng tôi cung cấp.

Chân thành cảm ơn Quý Khách hàng đã tin dùng dịch vụ của chúng tôi.


PHÒNG KHÁM ĐÔNG Y OMClogo

Fanpage: Phòng Khám Đông Y OMC

Youtube: Phòng Khám Đông Y OMC

Tiktok: Phòng Khám Đông Y OMC