Viêm gân cơ chóp xoay vai là gì?
Viêm gân cơ chóp xoay vai là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau nhức và hạn chế vận động khớp vai, thường gặp ở người trung niên, người cao tuổi, người lao động thường xuyên sử dụng cánh tay hoặc những người phải duy trì một tư thế làm việc trong thời gian dài. Bệnh có thể xuất hiện từ từ với những cơn đau âm ỉ, sau đó tăng dần khi người bệnh thực hiện các động tác đưa tay lên cao, xoay vai, với tay ra sau lưng hoặc mang vác vật nặng.
Chóp xoay vai là một nhóm gồm bốn cơ và các gân tương ứng, có nhiệm vụ giữ vững chỏm xương cánh tay trong ổ chảo, đồng thời hỗ trợ các hoạt động nâng, xoay và điều khiển cánh tay. Bốn cơ thuộc nhóm chóp xoay bao gồm cơ trên gai, cơ dưới gai, cơ dưới vai và cơ tròn bé. Trong đó, gân cơ trên gai thường bị tổn thương nhiều hơn do vị trí giải phẫu và đặc điểm hoạt động của khớp vai.
Khi các gân thuộc nhóm cơ chóp xoay bị kích thích, quá tải hoặc thoái hóa, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng đau, nhức, yếu cơ và giảm khả năng vận động. Tình trạng này thường được gọi là bệnh lý gân cơ chóp xoay hoặc viêm gân cơ chóp xoay vai. Trên thực tế, không phải tất cả trường hợp đau vai đều do viêm gân. Một số người có thể bị rách gân, viêm bao hoạt dịch dưới mỏm cùng vai, đông cứng khớp vai hoặc các bệnh lý cột sống cổ gây đau lan xuống vai và cánh tay.
Việc xác định đúng nguyên nhân gây đau có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương pháp điều trị. Đối với những trường hợp bệnh lý gân chóp xoay chưa có tổn thương nghiêm trọng, các phương pháp điều trị bảo tồn như điều chỉnh hoạt động, phục hồi chức năng, tập vận động phù hợp, kết hợp châm cứu và xoa bóp bấm huyệt theo chỉ định có thể giúp người bệnh cải thiện triệu chứng và khả năng vận động.
Nguyên nhân gây viêm gân cơ chóp xoay vai
Viêm gân cơ chóp xoay vai có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong nhiều trường hợp, bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai không hình thành sau một chấn thương cụ thể mà tiến triển âm thầm do tình trạng quá tải lặp đi lặp lại tại vùng vai.
Vận động vai quá mức và lặp đi lặp lại
Những người thường xuyên thực hiện các động tác đưa tay lên cao, xoay tay, nâng đỡ hoặc mang vác vật nặng có nguy cơ gặp các vấn đề về gân cơ chóp xoay. Các hoạt động như sơn tường, sửa chữa điện nước, khuân vác hàng hóa, lau dọn nhà cửa hoặc chơi thể thao sử dụng nhiều động tác tay qua đầu có thể khiến gân chịu áp lực trong thời gian dài.
Khi cường độ vận động vượt quá khả năng thích nghi của gân, các sợi gân có thể bị kích thích, tổn thương vi thể và xuất hiện tình trạng đau. Nếu người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai tiếp tục duy trì hoạt động quá sức mà không có thời gian nghỉ ngơi, tình trạng tổn thương có thể kéo dài và ảnh hưởng đến chức năng khớp vai.
Thoái hóa gân do tuổi tác
Tuổi càng cao, cấu trúc gân và khả năng phục hồi của các mô mềm càng có xu hướng suy giảm. Những thay đổi liên quan đến quá trình lão hóa có thể khiến gân cơ chóp xoay kém đàn hồi, dễ bị tổn thương khi vận động hoặc chịu lực.
Đây là lý do bệnh lý viêm gân cơ chóp xoay vai thường gặp ở người trung niên và người lớn tuổi. Tuy nhiên, người trẻ vẫn có thể mắc bệnh nếu thường xuyên vận động sai tư thế, tập luyện quá mức hoặc gặp chấn thương vùng vai.
Sai tư thế trong sinh hoạt và làm việc
Ngồi làm việc lâu với tư thế gù lưng, vai cuộn về phía trước, cúi đầu sử dụng máy tính hoặc điện thoại trong thời gian dài có thể làm thay đổi cơ chế vận động của vùng cổ, vai và bả vai.
Khi tư thế hoạt động không phù hợp kéo dài, các nhóm cơ quanh vai có thể mất cân bằng, khiến gân chóp xoay phải chịu tải không đồng đều. Điều này có thể góp phần làm tăng nguy cơ xuất hiện đau vai và các rối loạn vận động liên quan.
Chấn thương vùng vai
Ngã chống tay, va đập trực tiếp vào vai, tai nạn khi chơi thể thao hoặc nâng vật nặng đột ngột có thể gây tổn thương gân cơ chóp xoay. Tùy theo mức độ, người bệnh có thể bị căng giãn gân, tổn thương một phần hoặc rách hoàn toàn gân.
Những trường hợp đau dữ dội sau chấn thương, không thể tự nâng cánh tay hoặc xuất hiện yếu cơ rõ rệt cần được thăm khám sớm để loại trừ tình trạng rách gân đáng kể.
Thiếu thời gian phục hồi sau vận động
Việc tập luyện liên tục, tăng cường độ đột ngột hoặc không dành đủ thời gian nghỉ ngơi khiến gân không kịp thích nghi với mức tải mới. Tình trạng này có thể xuất hiện ở người tập gym, bơi lội, chơi cầu lông, tennis hoặc những người thường xuyên lao động chân tay.
Do đó, kiểm soát cường độ vận động, khởi động đúng cách và xây dựng chương trình tập luyện phù hợp là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ tổn thương gân cơ chóp xoay.
Cấu trúc giải phẫu và bệnh lý đi kèm
Khoang dưới mỏm cùng vai bị hẹp, gai xương, mất vững khớp vai hoặc viêm bao hoạt dịch làm tăng ma sát và chèn ép gân chóp xoay khi cử động.

Dấu hiệu nhận biết viêm gân cơ chóp xoay vai
Việc nhận biết sớm các triệu chứng viêm gân cơ chóp xoay vai giúp người bệnh chủ động thăm khám và điều trị kịp thời. Tùy theo mức độ tổn thương, biểu hiện bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai có thể khác nhau ở từng người.
Đau vùng vai khi vận động
Đau là triệu chứng thường gặp nhất ở người bị viêm gân cơ chóp xoay vai. Người bệnh thường cảm thấy đau ở mặt ngoài hoặc phía trước khớp vai, đôi khi đau lan xuống vùng cánh tay trên. Cơn đau có thể tăng lên khi nâng tay sang ngang, đưa tay lên đầu, với tay lấy đồ trên cao hoặc thực hiện các động tác xoay cánh tay.
Ở giai đoạn đầu, cơn đau có thể chỉ xuất hiện khi vận động mạnh. Khi bệnh kéo dài, người bệnh có thể đau ngay cả khi thực hiện những hoạt động nhẹ nhàng như mặc áo, chải tóc hoặc cầm nắm đồ vật ở vị trí cao.
Đau nhiều về đêm
Một số người bị viêm gân cơ chóp xoay vai thường cảm thấy đau tăng khi nằm nghiêng về bên vai bị tổn thương. Cơn đau có thể khiến người bệnh khó tìm được tư thế ngủ thoải mái, thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Đau về đêm có thể liên quan đến mức độ kích thích của gân và các cấu trúc xung quanh khớp vai. Nếu tình trạng này kéo dài, người bệnh dễ mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
Hạn chế vận động khớp vai
Người bị viêm gân cơ chóp xoay vai có thể gặp khó khăn khi đưa tay lên cao, xoay cánh tay ra ngoài, đưa tay ra sau lưng hoặc thực hiện các động tác cần phối hợp giữa vai và bả vai.
Một số hoạt động thường ngày như mặc áo, cài áo ngực, chải tóc, lấy đồ trên kệ cao hoặc với tay ra phía sau xe có thể trở nên khó khăn. Khi hạn chế vận động kéo dài, người bệnh có nguy cơ giảm sức mạnh cơ và mất dần sự linh hoạt của khớp vai.
Yếu cơ vùng vai và cánh tay
Tổn thương gân chóp xoay có thể khiến người bệnh cảm thấy cánh tay yếu hơn bình thường, đặc biệt khi nâng hoặc giữ vật ở ngang vai và cao hơn vai.
Tuy nhiên, yếu cơ cũng có thể là dấu hiệu của rách gân hoặc tổn thương thần kinh. Vì vậy, không nên tự kết luận tình trạng yếu tay chỉ đơn thuần là viêm gân thông thường.
Cảm giác đau khi xoay hoặc nâng cánh tay
Một số người có thể cảm thấy đau khi xoay vai, đưa tay ra ngoài hoặc thực hiện động tác nâng cánh tay trong một khoảng nhất định. Đôi khi người bệnh nghe thấy tiếng lạo xạo hoặc cảm giác vướng khi vận động.
Nếu các triệu chứng ngày càng tăng, kéo dài nhiều tuần hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng sinh hoạt, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Viêm gân cơ chóp xoay vai có nguy hiểm không?
Viêm gân cơ chóp xoay vai không phải lúc nào cũng là bệnh lý nguy hiểm, nhưng nếu không được đánh giá và điều trị phù hợp, tình trạng đau có thể kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.
Ở giai đoạn nhẹ, người bị viêm gân cơ chóp xoay vai có thể chỉ đau khi vận động mạnh hoặc thực hiện các động tác vượt quá tầm vai. Tuy nhiên, khi tổn thương kéo dài, người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai có thể bị đau thường xuyên, giảm sức mạnh cơ, hạn chế vận động và gặp khó khăn trong các hoạt động sinh hoạt cơ bản.
Một vấn đề cần lưu ý là bệnh lý gân chóp xoay có thể đi kèm với tình trạng rách gân. Những trường hợp rách gân toàn bộ, đặc biệt sau chấn thương, có thể cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Châm cứu và xoa bóp bấm huyệt không thể thay thế việc xử lý những tổn thương cấu trúc nghiêm trọng.
Ngoài ra, người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai cũng cần phân biệt đau vai do viêm gân chóp xoay với các bệnh lý khác như đông cứng khớp vai, thoái hóa khớp vai, viêm khớp, bệnh lý cột sống cổ hoặc chèn ép thần kinh.
Nếu xuất hiện đau vai sau chấn thương mạnh, mất khả năng nâng tay đột ngột, biến dạng khớp, sưng nóng đỏ nhiều hoặc yếu liệt tăng dần, người bệnh cần được khám sớm. Đau vai kèm đau ngực, khó thở, vã mồ hôi hoặc choáng cũng cần được cấp cứu để loại trừ nguyên nhân tim mạch và các tình trạng nguy hiểm khác.
Các phương pháp điều trị viêm gân cơ chóp xoay vai hiện nay
Phương pháp điều trị viêm gân cơ chóp xoay vai phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương, thời gian mắc bệnh và tình trạng sức khỏe của từng người.
Điều chỉnh hoạt động và nghỉ ngơi hợp lý
Người bị viêm gân cơ chóp xoay vai cần hạn chế những hoạt động làm tăng đau như mang vác vật nặng, đưa tay lên cao liên tục hoặc tập luyện quá sức. Tuy nhiên, không nên bất động khớp vai trong thời gian dài nếu không có chỉ định của bác sĩ, bởi điều này có thể làm giảm sức mạnh cơ và tăng nguy cơ cứng khớp.
Thay vào đó, người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai nên điều chỉnh cường độ hoạt động, tránh những động tác gây đau rõ rệt và duy trì vận động nhẹ nhàng trong giới hạn có thể chịu được.
Điều trị bằng thuốc theo chỉ định
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng thuốc giảm đau hoặc thuốc chống viêm không steroid trong thời gian phù hợp để kiểm soát triệu chứng. Một số trường hợp có thể được chỉ định tiêm corticosteroid nhằm giảm đau ngắn hạn.
Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần được cân nhắc dựa trên bệnh lý nền, chức năng gan thận, dạ dày, nguy cơ tim mạch và các loại thuốc người bệnh đang sử dụng. Người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai không nên tự ý mua thuốc hoặc tiêm thuốc khi chưa được thăm khám.
Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng
Phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng trong điều trị bệnh lý viêm gân cơ chóp xoay vai. Chương trình tập luyện thường hướng đến cải thiện khả năng kiểm soát vận động, tăng sức mạnh các nhóm cơ quanh vai, cải thiện độ linh hoạt và tăng khả năng chịu tải của gân.
Các bài tập cần được lựa chọn phù hợp với tình trạng từng người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai, có thể bao gồm bài tập vận động nhẹ, kiểm soát xương bả vai và tăng cường sức mạnh cơ chóp xoay với mức kháng lực thích hợp.
Điều trị bằng châm cứu và xoa bóp bấm huyệt
Châm cứu và xoa bóp bấm huyệt là những phương pháp có thể được cân nhắc như biện pháp hỗ trợ giảm đau và cải thiện khả năng vận động ở người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai phù hợp.
Châm cứu sử dụng kim châm chuyên dụng tác động vào các huyệt vị được lựa chọn theo tình trạng của người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai. Xoa bóp bấm huyệt sử dụng các thao tác bằng tay nhằm thư giãn cơ, giảm căng cứng mô mềm và hỗ trợ vận động vùng vai.
Các phương pháp này cần được thực hiện bởi người có chuyên môn, sau khi đã đánh giá tình trạng tổn thương. Đặc biệt, châm cứu và xoa bóp nên được phối hợp với chương trình phục hồi chức năng chủ động, thay vì xem là phương pháp thay thế hoàn toàn cho tập luyện hoặc điều trị chuyên khoa.

Điều trị viêm gân cơ chóp xoay vai bằng châm cứu, xoa bóp bấm huyệt
Châm cứu là phương pháp điều trị thuộc y học cổ truyền, sử dụng kim châm chuyên dụng tác động vào các huyệt vị trên cơ thể nhằm điều hòa hoạt động chức năng và hỗ trợ giảm đau.
Đối với người bị viêm gân cơ chóp xoay vai, châm cứu có thể được cân nhắc nhằm hỗ trợ kiểm soát cơn đau, giảm cảm giác căng cứng vùng vai và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tập luyện phục hồi vận động.
Nguyên lý châm cứu trong điều trị đau vai
Theo quan điểm y học cổ truyền, các triệu chứng đau nhức vùng vai có thể được xếp vào phạm vi chứng tý, liên quan đến tình trạng khí huyết vận hành không thông, kinh lạc bị trở trệ và sự suy giảm chức năng của các tạng phủ theo biện chứng y học cổ truyền.
Từ đó, phương pháp châm cứu hướng đến mục tiêu thông kinh hoạt lạc, hành khí hoạt huyết và giảm đau. Việc lựa chọn huyệt vị được căn cứ vào vị trí đau, mức độ hạn chế vận động và tình trạng cụ thể của người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai.
Dưới góc độ y học hiện đại, một số nghiên cứu cho thấy châm cứu có thể hỗ trợ điều hòa quá trình xử lý tín hiệu đau của hệ thần kinh và góp phần cải thiện triệu chứng đau cơ xương khớp. Tuy nhiên, mức độ đáp ứng khác nhau ở từng người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai và châm cứu không có tác dụng tái tạo gân đã bị rách.
Xoa bóp bấm huyệt điều trị viêm gân cơ chóp xoay vai
Bên cạnh châm cứu, xoa bóp bấm huyệt là phương pháp thường được sử dụng trong chăm sóc và hỗ trợ điều trị viêm gân cơ chóp xoay vai.
Phương pháp này sử dụng các thao tác bằng tay tác động lên cơ, mô mềm và một số huyệt vị quanh vùng cổ, vai, bả vai và cánh tay. Nếu được thực hiện đúng kỹ thuật, xoa bóp bấm huyệt có thể giúp thư giãn cơ, giảm cảm giác căng cứng và hỗ trợ cải thiện sự thoải mái khi vận động.
Kết hợp châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và phục hồi chức năng
Trong điều trị viêm gân cơ chóp xoay vai, việc kết hợp nhiều phương pháp phù hợp có thể mang lại lợi ích tốt hơn so với chỉ tập trung vào một biện pháp đơn lẻ.
Châm cứu và xoa bóp bấm huyệt chủ yếu được sử dụng nhằm hỗ trợ kiểm soát đau, thư giãn cơ và cải thiện sự thoải mái khi vận động. Trong khi đó, phục hồi chức năng chủ động đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện sức mạnh cơ, khả năng kiểm soát khớp vai và sức chịu tải của gân.
Phòng ngừa viêm gân cơ chóp xoay vai tái phát
Phòng ngừa đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe khớp vai sau điều trị. Người bệnh viêm gân cơ chóp xoay vai nên xây dựng thói quen vận động khoa học và hạn chế những yếu tố làm tăng tải quá mức lên gân chóp xoay.
Giữ tư thế làm việc đúng
Khi làm việc với máy tính, nên giữ lưng thẳng, màn hình ở độ cao phù hợp và thả lỏng hai vai. Tránh ngồi gù lưng, nhô đầu về phía trước hoặc giữ vai trong trạng thái căng cứng quá lâu.
Đối với người thường xuyên làm việc bằng tay, nên bố trí dụng cụ trong tầm với phù hợp để hạn chế việc liên tục nâng tay lên cao.
Khởi động trước khi tập luyện
Trước khi chơi thể thao hoặc thực hiện các hoạt động cần sử dụng nhiều đến vai, người bệnh nên dành thời gian khởi động nhẹ nhàng vùng cổ, vai, cánh tay và bả vai.
Việc tăng cường độ vận động từ từ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với mức tải và hạn chế nguy cơ chấn thương do vận động đột ngột.
Duy trì bài tập tăng cường sức mạnh cơ vai
Các bài tập tăng cường cơ chóp xoay và cơ quanh xương bả vai có thể giúp cải thiện khả năng ổn định khớp vai. Người bệnh nên duy trì tập luyện đều đặn, tăng tải từ từ và lựa chọn bài tập phù hợp với thể trạng.
Tránh mang vác vật nặng sai tư thế
Khi nâng vật nặng, nên giữ vật gần cơ thể, phân phối lực hợp lý và tránh giật mạnh cánh tay. Không nên cố gắng nâng vật quá sức hoặc thường xuyên mang vật nặng bằng một bên vai.
Thăm khám khi có dấu hiệu bất thường
Nếu xuất hiện đau vai tái phát, đau về đêm, yếu cánh tay hoặc hạn chế vận động, người bệnh nên được kiểm tra để xác định nguyên nhân. Việc phát hiện và xử lý sớm các vấn đề liên quan đến gân cơ chóp xoay giúp hạn chế tình trạng tổn thương kéo dài.
Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty TNHH Giải Pháp Y Tế OMC
Kính chào Quý Khách hàng,
Với định hướng mang lại những giải pháp y tế toàn diện, Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty TNHH Giải Pháp Y Tế OMC đã ra đời nhằm thực hiện sứ mệnh cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại chỗ như khám bệnh và điều trị bệnh bằng Đông y, chuyên trị các bệnh lý: Cơ xương khớp, Thần kinh, Tiêu hóa, Nội tiết, Phụ khoa, Nam khoa…
Tọa lạc tại vị trí trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh, phòng khám được trang bị hệ thống máy móc hiện đại, cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ có trình độ chuyên môn cao. Chúng tôi luôn đặt sức khỏe và sự hài lòng của Quý Khách hàng là ưu tiên hàng đầu.
Với phương châm “Ân cần – Tôn trọng – Yêu thương”, Phòng khám Đông Y OMC cam kết sẽ mang đến cho Khách hàng sự hài lòng từ các dịch vụ mà chúng tôi cung cấp.
Chân thành cảm ơn Quý Khách hàng đã tin dùng dịch vụ của chúng tôi.
PHÒNG KHÁM ĐÔNG Y OMC
Fanpage: Phòng Khám Đông Y OMC
