Dâu tằm là loại cây rất phổ biến với nhiều tác dụng. Từ nhiều đời này tất cả các thành phần trên cây dâu đểu được dùng làm thuốc chữa bệnh. Quả dâu không chỉ ăn khá ngon mà còn là một vị thuốc với nhiều tác dụng tuyệt vời.

Tổng quan về dâu tằm

Mô tả

Dâu tằm là loại cây gỗ nhỏ, có chiều cao trung bình khoảng 3m. Thân cành mềm, có lông khi còn non nhưng khi trưởng thành, thân nhữ và có màu xám trắng. Vỏ thân có nốt sần và có mù trắng như sữa. Lá dâu tằm mọc so le và có hình bầu dục, hình trứng nhộng hoặc hình tim.

Phiến lá mỏng, lá có mũi nhọn ở đầu, mềm, có chiều dài 5 – 10 cm và rộng 4 – 8 cm. Mép lá có răng cưa, mặt trên có màu lục xám hoặc lục sẫm, mặt dưới có màu lục nhạt. Lá có nhiều gân với gân lớn chạy từ cuống lá và các gân nhỏ nổi hình mạng lưới, có lông tơ mịn rải rác trên gân lá.

Hoa đơn tính, có thể cùng hoặc khác gố. Cụm hoa đực dài 1,5 – 2 cm, có cuống ngắn, có lông thưa và 4 lá đài tù với 4 nhị đối diện các lá đài.

Hoa cái có 4 lá đài, có bầu 1 ô, 1 noãn. Quả bế, mọng nước được bao bọc trong các lá đài đồng trưởng. Quả khi sống có màu trắng xanh và chín có màu đỏ hồng hoặc đen với chiều dài 1 – 2 cm và đường kính 7 – 10 mm. Cuống quả dài 1 – 1,5 mm, có vị ngọt và hơi chua.

Phân bố

Cây mọc nhiều ở các vùng miền trên cả nước như Lâm Đồng, Hà Tây – Hà Nội, Nghệ An, Bắc Ninh,…

Bộ phận dùng, thu hái, chế biến và bảo quản

• Bộ phận dùng: Lá dâu tằm (tang diệp), quả dâu tằm (tang thầm), rễ dâu tằm (tang bạch bì), cây mọc ký sinh trên cây dâu tằm (tang ký sinh), tổ bọ ngựa trên cây dâu (tang phiêu tiêu)
• Thu hái: Quả dâu tằm hái vào cuối tháng ba, đầu tháng tư. Lá thu hoạch bất kỳ thời điểm nào trong năm
• Chế biến: Lá và thân sau khi thu hái về đem rửa sạch và phơi khô dùng làm thuốc, còn quả chín dùng ngâm rượu
• Bảo quản: Nơi khô thoáng, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp

Thành phần hóa học

Quả dâu tằm tươi có 88% là nước và 9.4% carb, 1.4% protein, 0.4% chất béo, 1.7% chất xơ. Còn khi khô, chúng chứa 14% chất xơ, 3% chất béo, 70% carb, 12% protein. Bên cạnh đó, quả dâu tằm chứa nhiều carotene và các vitamin như vitamin K1, E, C, acid folic và acid folinicm. Đặc biệt, chúng còn chứa nhiều khoáng chất như kali và sắt. Ngoài ra, quả dâu tằm còn chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa như flavonoid, isoquercetin, polyphenol.

Tác dụng chữa bệnh của dâu tằm

Tác dụng của trái dâu tằm

Trái dâu tằm được dùng với nhiều tác dụng tuyệt vời như:

Hỗ trợ tiêu hóa: Nhờ có chứa lượng lớn chất xơ, quả dâu tằm giúp cải thiện các vấn đề về đường ruột như táo bón, đau quặn bụng và đầy bụng. Đồng thời khi ăn quả dâu tằm thì cũng giúp cho hệ tiêu hóa hoạt động một cách tốt hơn.

Giúp tim khỏe mạnh: Resveratrol là hoạt chất chống oxy hóa có trong dâu tằm, hoạt chất này giúp làm tăng sản xuất oxit nitric, làm giãn mạch máu và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông. Từ đó ngăn ngừa các vấn đề về tim mạch như đột quỵ, nhồi máu cơ tim. Ngoài ra, sử dụng trái dâu tằm đều là một trong những biện pháp tốt để giảm mức cholesterol trong cơ thể, từ đó giúp ngăn ngừa các vấn đề về tim mạch.

Tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch cho cơ thể: Hàm lượng vitamin C cao có trong dâu tằm giúp tăng cường sức đề kháng, chống lại các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài. Không chỉ vậy, dâu tằm giúp cải thiện hệ thống miễn dịch của chúng ta bằng cách kích hoạt đại thực bào thông qua thành phần alcaloid có trong chúng. Đại thực bào là thành phần có trong hệ miễn dịch tự nhiên, giúp tiêu diệt các tác nhân gây bệnh.

Làm chậm quá trình lão hóa: Các hoạt chất chống oxy hóa chứa trong quả dâu tằm như vitamin A, E, C và các thành phần carotenoid như zeaxanthin, lutein, alpha carotene… Các chất này có tác dụng giúp cơ thể chống lại sự tấn công của các gốc tự do. Từ đó giúp da, tóc luôn khỏe mạnh và căng mịn. Ngoài ra, chúng có chứa chất resveratrol, giúp bảo vệ da khỏi các tia UV có hại.

Phòng chống ung thư: Các hợp chất như phytonutrient, anthocyanins, polyphenolic, vitamin A,…có trong loại quả tự nhiên này có công dụng chống lại hoạt động gốc tự do có hại đối với tế bào khỏe mạnh, từ đó giúp ngăn ngừa, kiểm soát và đẩy lùi các tế bào ung thư. Có thể giúp ngăn ngừa một số loại ung thư như ung thư đại tràng, ung thư da, ung thư tuyến giáp và ung thư tuyến tiền liệt.

Xây dựng mô xương chắc khỏe: Dâu tằm chứa hàm lượng vitamin K, canxi và sắt. Đây là những thành phần dinh dưỡng để duy trì và xây dựng các mô xương chắc khỏe. Các chất dinh dưỡng này giúp xương hạn chế các dấu hiệu thoái hóa xương, ngăn ngừa những rối loạn của xương như loãng xương, viêm khớp…

Tốt cho mắt: Trái dâu tằm cũng rất tốt cho đôi mắt, chúng giúp cải thiện thị lực và bảo vệ mắt khỏi tác hại của các gốc tự do, nguyên nhân gây ra tình trạng thoái hóa võng mạc và mất thị lực. Theo các chuyên gia cho rằng trong quả dâu tằm có chứa zeaxanthin, giúp giảm stress oxy hóa trong các tế bào mắt và các carotenoid có trong dâu tằm hỗ trợ ngăn ngừa tình trạng đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng…

Hạ đường huyết: Những người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 luôn có nguy cơ bị tăng đường huyết quá cao và luôn cẩn thận khi ăn các thực phẩm chứa nhiều carbohydrate. Trái dâu tằm chứa hợp chất có khả năng ức chế một loại enzyme phá vỡ carbohydrate. Do vậy, loại quả này có lợi cho quá trình chống lại bệnh đái tháo đường do làm chậm sự tăng lượng đường trong máu sau khi ăn.

Hỗ trợ giảm cân: Một người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh có thẻ giúp duy trì cân nặng hợp lý. Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những người thường xuyên ăn dâu tằm khi thực hiện chế độ ăn kiêng giảm được đến 10% tổng trọng lượng cơ thể trong gần ba tháng. Bên cạnh đó, lượng mỡ dư thừa vùng eo và đùi cũng giảm mạnh nhờ việc tiêu thụ loại quả này.

Sử dụng trái dâu tằm như thế nào?

Quả dâu có thể ăn khi quả còn tươi, nấu siro, làm mứt hay ngâm rượu. Hướng dẫn cách làm siro dâu thơm ngon:

Chuẩn bị quả Dâu chín, rửa sạch bằng nước muối loãng liều lượng tùy theo nhu cầu sử dụng, chú ý Dâu chín dễ dập nên khi rửa nhẹ tay.

Sau khi rửa sạch thì vớt ra rổ thưa để cho thật ráo nước.

Ướp dâu: Chọn dụng cụ ướp bằng nồi hay bình thủy tinh.

Cứ mỗi một lượt dâu rải một lớp đường cho tới khi hết quả. Sau đó ngâm trong 24 giờ, lúc này thường là đường sẽ tan hết, quả Dâu cũng cũng tiết ra rất nhiều nước.

Cho nồi dâu lên bếp đun nhỏ lửa khoảng 40 phút, thỉnh thoảng khuấy cho đều. Sau khi khuấy quả Dâu đã tiết ra nhiều nước, chắt nước ra để nguội, cho vào lọ hoặc chai thủy tinh, cất vào tủ lạnh và để dùng dần. Dùng để pha nước uống giải khát hàng ngày, vừa tốt cho sức khoẻ lại rất ngon.

Sau khi chắt hết nước dạng siro còn lại bã dâu có thể dùng để làm mứt dâu:

Cho bã dâu vào máy xay sinh tố, xay nhuyễn rồi trút ra nồi.

Lấy khoảng thêm đường vào cho vào nếu muốn mứt ngọt hơn.

Đổ khoảng 2 cốc nước sôi (400ml) vào 5g bột rau câu, khuấy đều lên sau đó đổ vào bã dâu đã xay nhuyễn.

Đặt lên bếp lửa nhỏ trong vài phút là được.

Thành phẩm mứt dâu là một hỗn hợp sánh, vị ngọt. Mứt dâu bỏ vào lọ thủy tinh miệng rộng bảo quản trong tủ lạnh. Khi ăn phết lên bánh mì.

Tác dụng của lá dâu tằm

Lá dâu tằm có thể giúp giảm lượng đường trong máu, cholesterol và mức độ viêm nhiễm. Những thuộc tính này có thể làm cho chúng hữu ích để chống lại bệnh tim và bệnh tiểu đường.

– Làm giảm lượng đường trong máu và điều chỉnh nồng độ insulin

Lá dâu tằm cung cấp một số hợp chất có thể giúp chống lại bệnh tiểu đường. Chúng bao gồm 1 – deoxynojirimycin (DNJ), ngăn chặn sự hấp thụ carbs trong ruột của chúng ta. Đặc biệt, những loại lá này có thể làm giảm lượng đường cao trong máu và insulin, một loại hormone điều chỉnh lượng đường trong máu.

Trong một nghiên cứu thực hiện gần đây, 37 người trưởng thành đã ăn maltodextrin, một loại bột giàu tinh bột làm tăng nhanh lượng đường trong máu. Sau đó, họ được cho uống chiết xuất lá dâu tằm có chứa 5% DNJ. Những người dùng 250 hoặc 500 mg chiết xuất có mức tăng lượng đường trong máu và insulin thấp hơn đáng kể so với nhóm dùng giả dược.

– Giảm các triệu chứng của bệnh cảm lạnh

Trà dâu tằm được sử dụng để điều trị gan và các chứng bệnh. Thuốc điều trị nhức đầu, ho, đau mắt, sốt và đau họng. Sự phát triển của các chủng vi khuẩn bị cấm giúp ngăn ngừa bệnh viêm họng hạt. Các triệu chứng cảm lạnh có thể được phục hồi bằng cách uống trà dâu tằm. Nó giúp loại bỏ sự phát triển của vi khuẩn.

– Chứa nhiều khoáng chất có lợi cho sức khỏe

Lá dâu tằm chứa nhiều magie. Magie cần thiết cho hoạt động của dây thần kinh, cơ bắp và duy trì tim bình thường. Nó làm tăng chuyển hóa năng lượng, giúp xương chắc khỏe, hỗ trợ hệ thống miễn dịch, quản lý lượng đường trong máu và duy trì huyết áp bình thường.

Ngoài ra, lá dâu tằm cũng giàu vitamin B2. Sự hiện diện của vitamin B2 giúp sản xuất các tế bào hồng cầu, quản lý sự sinh sản và tăng trưởng, sản xuất năng lượng, quản lý hoạt động của tuyến giáp, loại bỏ mụn trứng cá, bảo vệ hệ thần kinh, mắt khỏe, hấp thụ khoáng chất, bảo vệ đường tiêu hóa và hỗ trợ thai kỳ khỏe mạnh.

– Các lợi ích sức khỏe tiềm năng khác

Mặc dù nghiên cứu còn hạn chế, nhưng lá dâu tằm có thể mang lại một số lợi ích sức khỏe khác, bao gồm :

Tác dụng chống ung thư. Một số nghiên cứu trong ống nghiệm liên kết loại lá này với hoạt động chống ung thư chống lại các tế bào ung thư gan và cổ tử cung ở người và cho những kết quả hết sức đáng khích lệ

Sức khỏe gan. Các nghiên cứu trên ống nghiệm và động vật đã xác định rằng chiết xuất lá dâu tằm có thể bảo vệ tế bào gan khỏi bị hư hại và giảm viêm gan.

Giảm cân. Các nghiên cứu về loài gặm nhấm ghi nhận rằng những loại lá này có thể làm tăng quá trình đốt cháy chất béo và thúc đẩy quá trình giảm cân.

Cải thiện sắc tố da. Một số nghiên cứu trong ống nghiệm cho thấy chiết xuất lá dâu tằm có thể ngăn ngừa tăng sắc tố – hoặc các mảng da tối màu – và làm sáng màu da với một cách tự nhiên.

Những lưu ý khi sử dụng dâu tằm

Đối tượng không nên dùng

Những đối tượng sau không nên dùng dâu tằm chữa bệnh:

• Người có cơ thể suy yếu, ho do lạnh, ho không có đờm hoặc lèm nóng sốt
• Bệnh nhân đại tiện lỏng
• Người bị chứng mộng tinh hoặc viêm tiết niệu
• Phụ nữ đang cho con bú

+ Lưu ý

Mặc dù rất hiếm nhưng quả dâu tằm đôi khi cũng gây dị ứng ở người sử dụng, nhất là khi dùng quả bị dập nát hoặc còn tồn dư thuốc bảo vệ thực vật. Do đó, khi dùng dâu tằm, người bệnh nên lựa chọn loại quả tươi và căng mọng, không bị dập.

Bên cạnh đó, trong nước quả có chứa nhiều tanin. Vì vậy, khi sử dụng nước dâu tằm không nên để lâu trong các dụng cụ chứa làm bằng kim loại như nhôm, đồng, sắt,.. Tốt nhất nên chứa đựng nước dâu ở nồi hoặc ly, bình bằng thủy tinh hoặc sứ.

Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế

Kính chào Quý Khách hàng,

Với định hướng mang lại những giải pháp y tế toàn diện, Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế đã ra đời nhằm thực hiện sứ mệnh cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại chỗ như khám bệnh và điều trị bệnh bằng Đông y, chuyên trị các bệnh lý: Cơ xương khớp, Thần kinh, Tiêu hóa, Nội tiết, Phụ khoa, Nam khoa…

Tọa lạc tại vị trí trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh, phòng khám được trang bị hệ thống máy móc hiện đại, cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ có trình độ chuyên môn cao. Chúng tôi luôn đặt sức khỏe và sự hài lòng của Quý Khách hàng là ưu tiên hàng đầu.

Với phương châm “Ân cần – Tôn trọng – Yêu thương”, Phòng khám Đông Y OMC cam kết sẽ mang đến cho Khách hàng sự hài lòng từ các dịch vụ mà chúng tôi cung cấp.

Chân thành cảm ơn Quý Khách hàng đã tin dùng dịch vụ của chúng tôi.

PHÒNG KHÁM ĐÔNG Y OMC

Fanpage: Phòng Khám Đông Y OMC

Youtube: Phòng Khám Đông Y OMC

Tiktok: Phòng Khám Đông Y OMC