Đau gối là gì?

Đau gối là một trong những vấn đề cơ xương khớp phổ biến nhất đưa mọi người đến khám bệnh. Đau gối có nhiều nguyên nhân và phương pháp điều trị cụ thể. Các cơn đau ở đầu gối có thể xuất phát từ các chấn thương hoặc là triệu chứng của bệnh lý về xương khớp. Khi xuất hiện các dấu hiệu đau đầu gối, bạn nên thăm khám sớm để tránh những biến chứng nguy hiểm hoặc khó điều trị về sau.

Giải phẫu đầu gối/đau gối

Chức năng chính của khớp gối là gập gối, duỗi thẳng, cùng với cổ chân và hông chịu trọng lượng của cơ thể. Đầu gối, không chỉ là một khớp bản lề đơn giản, mà nó còn xoắn và xoay. Để thực hiện tất cả các hành động thế và để hỗ trợ toàn bộ cơ thể trong khi làm như vậy, đầu gối dựa vào một số cấu trúc bao gồm xương, dây chằng, gân và sụn.

Xương

• Khớp gối bao gồm bốn xương.
• Xương đùi là phần trên cùng của khớp.
• Xương chày chịu lực cho khớp gối, nằm dưới cẳng chân
• Xương bánh chè dọc theo mặt trước của xương đùi.
• Xương mác, không liên quan đến phần chịu trọng lượng của khớp gối nhưng có các dây chằng để ổn định khớp gối.

Các cơ vùng gối

• Vùng gối trước: gồm lớp da, các tổ chức dưới da bao gồm dây chằng bánh chè và xương bánh chè bọc ở phía trước khớp gối.
• Vùng gối sau: gồm nhiều cơ đóng nhiều vai trò quan trọng trong hoạt động của khớp gối.
• Ở phía trên và ngoài là đầu tận của cơ nhị đầu đùi.
• Ở phía trên và trong là đầu tận của cơ bán gân và bán màng.
• Ở phía dưới là hai đầu của cơ bụng chân.

Các đầu tận của các cơ này giới hạn thành một hố có dạng hình thoi, đó là hố khoeo. Hố khoeo chứa nhiều cấu trúc quan trọng. Bao gồm: động mạch và tĩnh mạch khoeo, thần kinh chày, thần kinh mác chung, hạch bạch huyết.

Dây chằng

• Dây chằng chéo trước (ACL): nằm ở trung tâm của đầu gối, có chức năng điều khiển chuyển động quay và chuyển động về phía trước của xương chày (xương cẳng chân).
• Dây chằng chéo sau (PCL): nằm ở phía sau đầu gối, điều khiển chuyển động ra sau của xương chày.
• Dây chằng giữa gối (MCL): kéo dài từ mặt trong của đầu trên xương chày lên mặt trong của đầu dưới xương đùi, giúp giữ ổn định cho đầu gối bên trong.
• Dây chằng bên ngoài (LCL): là dây chằng nằm bên ngoài đầu gối tạo thành một góc hẹp ở phía sau, giữ ổn định mặt ngoài đầu gối.

Gân

• Gân là các dải xơ tương tự như dây chằng.
• Thay vì kết nối xương với các xương khác như dây chằng, gân kết nối cơ bắp với xương.
• Hai gân quan trọng ở đầu gối là (1) gân cơ tứ đầu đùi nối cơ tứ đầu, nằm ở phía trước đùi, đến xương bánh chè và (2) gân bánh chè kết nối xương bánh chè với xương chày
• Cơ tứ đầu và gân bánh chè tạo điều kiện cho việc mở rộng chân (duỗi thẳng).

Sụn

Sụn chêm là miếng sụn sợi nằm ở diện khớp trên xương chày. Mục đích của sụn chêm là làm cho diện khớp thêm sâu rộng và trơn láng hơn. Có thể thấy,sụn chêm trong có hình chữ C, trong khi đó, sụn chêm ngoài gần có hình chữ O. Hai sụn chêm nối nhau bởi dây chằng ngang gối và dính vào xương chày bởi các dây chằng. Do đó các sụn chêm dễ dàng di chuyển khi khớp cử động. Sụn chêm trượt ra trước khi gối duỗi, trong khi đó sụn chêm sẽ trượt ra sau khi gối gấp.

Mặt trên của sụn chêm không phẳng như mặt dưới mà lõm để tiếp xúc với lồi cầu xương đùi. Sụn chêm dễ bị tổn thương trong sinh hoạt hàng ngày. Có thể trong động tác duỗi gối quá mạnh khi cẳng chân đang ở tư thế xoay ngoài hay xoay trong.

Sụn chêm có ít mạch máu nuôi nên khi tổn thương nó khó hồi phục. Trong một số trường hợp, sụn chêm trở thành một vật chèn không cho khớp gối hoạt động.

Bao hoạt dịch

• Ở vùng gối, bao hoạt dịch khá phức tạp. Chúng lót bên trong bao khớp, bám vào sụn chêm. Các dây chằn chéo đều nằm ngoài bao hoạt dịch.

Điều trị đau gối

Viêm là phản ứng sinh lý của cơ thể đối với chấn thương. Trong điều trị nhiều loại đau đầu gối, một mục tiêu phổ biến là phá vỡ chu kỳ viêm. Chu kỳ viêm bắt đầu với một chấn thương. Sau chấn thương, các chất gây viêm xâm lấn đầu gối sửa chữa tổn thương.

Tuy nhiên, nếu chấn thương và viêm tiếp theo không được giải quyết, viêm có thể trở thành một vấn đề mãn tính, dẫn đến viêm và chấn thương thêm. Chu kỳ viêm này dẫn đến đau đầu gối tiếp tục hoặc tiến triển. Chu kỳ có thể bị phá vỡ bằng cách kiểm soát các chất gây viêm và bằng cách hạn chế tổn thương thêm cho mô.

Một số kỹ thuật chăm sóc tại nhà phổ biến cho đau đầu gối kiểm soát viêm và giúp phá vỡ chu kỳ viêm là bảo vệ gối, nghỉ ngơi, chườm đá, mang đai gối và nâng cao chân.

Thuốc giảm đau không kê đơn:

Thuốc giảm đau thường được sử dụng, chẳng hạn như thuốc chống viêm không steroid (NSAID) cũng đóng một vai trò trong điều trị đau đầu gối.

• Những loại thuốc này trực tiếp kiểm soát cơn đau và, ở liều cao hơn, hoạt động như các tác nhân chống viêm, giúp phá vỡ chu kỳ viêm. Tuy nhiên, giống như tất cả các loại thuốc, các loại thuốc này có tác dụng phụ.
• Bạn không nên sử dụng NSAID nếu bạn có vấn đề với chảy máu hoặc loét dạ dày hoặc một số bệnh thận.
• Acetaminophen cũng có thể được sử dụng để kiểm soát đau đầu gối nhưng không có đặc tính chống viêm của NSAID. Tuy nhiên, phương pháp điều trị này rất hữu ích trong nhiều loại đau đầu gối, chẳng hạn như viêm xương khớp.

Châm cứu chữa đau khớp gối có thật sự hiệu quả?

Đau khớp gối có rất nhiều nguyên nhân như đã kể trên. Đối với các trường hợp đau khớp gối như gãy xương, đứt dây chằng, dị vật nội khớp,… thì người bệnh cần can thiệp ngoại khoa để gắp bỏ dị vật, nối liền vết đứt gãy xương, dây chằng.

Đối với các trường hợp đau khớp gối do thoái hóa khớp, viêm gân,… châm cứu chữa đau khớp gối đã được chứng minh hiệu quả.

Cơ chế tác dụng của châm cứu chữa đau khớp gối

Mục tiêu điều trị đau khớp gối là giảm đau, giảm viêm, tăng sức mạnh của nhóm cơ từ đó tăng tính vững chắc cho khớp gối.

Theo Tổ chức Y tế thế giới WHO có 28 tình trạng bệnh lý mà châm cứu đã được chứng minh là một phương pháp điều trị hiệu quả thông qua các thử nghiệm lâm sàng. Cơ chế tác dụng của châm cứu giúp giảm đau, giảm viêm, tăng lưu thông tuần hoàn đến các nhóm cơ nhằm tăng cường sức mạnh cho cơ.

Trong đó giảm đau,  châm cứu chữa bệnh này giúp tiết ra những hoạt chất tương tự như nhóm thuốc opioid, kích thích cơ thể tiết endorphin một cách tự nhiên; đồng thời, kích thích châm kim là một tín hiệu giúp các cơ đang căng cứng được thư giãn. Chính hoạt động này trong cơ thể là cơ chế kéo dài hiệu quả giảm đau của châm cứu.

Cách châm cứu điều trị đau khớp gối

Chống chỉ định

Cơ thể suy yếu, người có sức đề kháng kém, phụ nữ có thai.

Không châm vào những vùng huyệt đang viêm nhiễm, vết lở loét ngoài da.

Tình trạng viêm sốt toàn thân, viêm khớp nhiễm trùng.

Cách châm

Thường hào châm, điện châm. Tùy tình trạng có thể thêm các phương pháp khác như cứu ngải, nhĩ châm,…

Các huyệt tại chỗ như Độc tỵ, Tất nhãn, Túc tam lý, Dương lăng tuyền, Âm lăng tuyền, Hạc đỉnh, Huyết hải, Lương khâu,…

Ngoài ra, tùy vào từng thể bệnh theo Y học cổ truyền mà thầy thuốc có công thức huyệt gia giảm nhằm mục đích bổ trợ các cơ quan trong cơ thể hoạt động trở lại bình thường.

Lưu ý khi lựa chọn châm cứu chữa đau khớp gối

Châm cứu điều trị đau khớp gối giống như những phương pháp điều trị khác. Người bệnh cần có những lưu ý nhất định để đạt hiệu quả điều trị, phòng ngừa tái phát và biến chứng nặng hơn.

Một số gợi ý sau sẽ giúp phòng ngừa được đau khớp gối:

• Tránh tăng cân quá mức: Khớp gối là nơi chịu trọng lượng của cơ thể. Tình trạng thừa cân, béo phì không chỉ gây những bệnh lý chuyển hóa mà còn gây tổn hại đến khớp gối. Khớp gối phải làm việc quá tải, lâu ngày, việc tổn thương gây thoái hóa khớp gối là điều không thể tránh khỏi. Vì vậy, hãy theo dõi, duy trì cân nặng trong ngưỡng cho phép.
• Tư vấn và chọn những môn thể thao phù hợp với thể trạng và tình trạng bệnh lý của bản thân: Mức độ tập luyện một cách phù hợp khi chơi những môn thể thao yêu thích nhằm duy trì sức mạnh và độ linh hoạt của gân cơ. Lưu ý cần khởi động, tập giãn cơ hợp lý trước khi chơi thể thao. Hãy tập thể dục thể thao một cách thông minh
• Sử dụng thực phẩm chức năng như glucosamine và chondroitin có thể cải thiện tình trạng đau khớp gối do thoái hóa khớp.

Các bệnh lý thường gặp ở vùng gối

Thoái hóa khớp gối

Ngày nay, thoái hóa khớp gối là bệnh lý xương khớp rất thường gặp. Biểu hiện bởi sự biến đổi bề mặt sụn khớp, làm biến đổi bề mặt khớp, hình thành các gai xương, biến dạng khớp. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thoái hóa khớp gối. Chủ yếu là do quá trình lão hóa. Ngoài ra, thoái hóa khớp gối có thể xuất hiện sau:

• Các chấn thương: gãy xương, can lệch…
• Bất thường bẩm sinh: khớp gối quá ưỡn, gối vẹo trong, gối vẹo ngoài, biến dạng bàn chân…
• Sau các tổn thương viêm: viêm khớp dạng thấp, lao khớp…

Những người có tiền sử lao động chân tay nặng nhọc, mang vác nhiều, đứng lâu hoặc công việc và béo phì có nguy cơ bị thoái hóa khớp gối.

Triệu chứng chứng chủ yếu là đau khớp gối. Các triệu chứng khác có thể là sưng, cứng khớp gối, tràn dịch khớp gối, biến dạng khớp gối.

Tùy vào mức độ bệnh để có phương pháp điều trị thích hợp. Điều trị thuốc kết hợp vật lí trị liệu là phương pháp điều trị hàng đầu. Bên cạnh đó, ngày nay có nhiều phương pháp điều trị mới như:

• Tiêm nội khớp: corticosteroid, acid hyaluronic.
• Huyết tương giàu tiểu cầu tự thân (PRP).

Những trường hợp nặng không đáp ứng điều trị nội khoa có thể cần đến phẫu thuật thay khớp gối. Phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo có thể là thay khớp gối bán phần hoặc thay khớp gối toàn phần.

Tổn thương dây chằng chéo trước

Ở vùng gối, tổn thương dây chằng chéo trước rất thường gặp. Những tổn thương này thường gặp sau những chấn thương trong đời sống sinh hoạt hàng ngày. Ví dụ: va đập đầu gối trong tai nạn giao thông, té đập đầu gối hoặc một số tư thế sai của xương đùi, xương chày quanh gối.

Triệu chứng chính là đau vùng gối, lỏng gối. Có thể là rách một phần hoặc đứt hoàn toàn dây chằng chéo trước. Thông thường bạn cần chụp phim cộng hưởng từ để có chẩn đoán chính xác cho tổn thương dây chằng chéo trước.

Tùy thuộc vào mức độ tổn thương mà bạn sẽ được điều trị bảo tồn hay phẫu thuật. Phẫu thuật bằng phương pháp nội soi tái tạo dây chằng chéo trước bằng những dải gân cơ trong cơ thể. Ví dụ: gân xương bánh chè, gân cơ tứ đầu, bốn dải cơ thon – bán gân.

Vật lí trị liệu cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị và phục hồi cho những tổn thương dây chằng chéo trước, trong cả điều trị bảo tồn hay phẫu thuật. Kết hợp vật lí trị liệu – phục hồi chức năng giúp bạn nhanh chóng trở về hoạt động sống hàng ngày hơn.

Viêm bao hoạt dịch đầu gối

Bệnh hay gặp ở những đối tượng là vận động viên thể thao hay người lao động chân tay nhiều. Tình trạng viêm bao hoạt dịch khớp gối xảy ra khi bao hoạt dịch ở khớp gối bị viêm không do nhiễm khuẩn.

Những dấu hiệu thường gặp đó là:

• Cảm thấy sưng, nóng, đỏ, đau khi bạn đè lên khớp gối.
• Đau có thể xuất hiện khi di chuyển hoặc thậm chí khi nghỉ ngơi
• Cứng khớp, gây hạn chế hoạt động

Điều trị có thể là bảo tồn hoặc phẫu thuật, tùy thuộc mức độ tổn thương của bạn.

Thói quen sinh hoạt để bảo vệ đầu gối

• Để bảo vệ dầu gối cũng như phòng ngừa những bệnh lí ở vùng gối, ngay từ bây giờ bạn hãy xây dựng cho mình một lối sinh hoạt lành mạnh. Bạn có thể tham khảo những mẹo sau đây:
• Chế độ ăn uống khoa học, đầy đủ chất. Bổ sung vitamin D, canxi và khoáng chất
• Tập luyện thể dục thể thao đều đặn, hợp lí để tăng cường sức khỏe, xương khớp dẻo dai, cơ bắp mạnh mẽ. Lưu ý, cần khởi động làm ấm cơ thể trước khi chơi thể thao. Cũng như cần có các bài tập làm nguội cơ thể sau khi chơi thể thao.
• Bơi lội, đạp xe đạp tĩnh là những môn thể thao phù hợp cho những người thoái hóa khớp gối
• Kiểm soát cân nặng hợp lí, tránh thừa cân béo phì làm quá tải lên đầu gối. Trong trường hợp người bệnh thừa cân – béo phì cần được tư vấn và điều trị giảm cân.
• Phát hiện điều trị chỉnh hình sớm các dị tật khớp (lệch trục khớp, khớp gối vẹo trong, vẹo ngoài..).

Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế

Kính chào Quý Khách hàng,

Với định hướng mang lại những giải pháp y tế toàn diện, Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế đã ra đời nhằm thực hiện sứ mệnh cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại chỗ như khám bệnh và điều trị bệnh bằng Đông y, chuyên trị các bệnh lý: Cơ xương khớp, Thần kinh, Tiêu hóa, Nội tiết, Phụ khoa, Nam khoa…

Tọa lạc tại vị trí trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh, phòng khám được trang bị hệ thống máy móc hiện đại, cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ có trình độ chuyên môn cao. Chúng tôi luôn đặt sức khỏe và sự hài lòng của Quý Khách hàng là ưu tiên hàng đầu.

Với phương châm “Ân cần – Tôn trọng – Yêu thương”, Phòng khám Đông Y OMC cam kết sẽ mang đến cho Khách hàng sự hài lòng từ các dịch vụ mà chúng tôi cung cấp.

Chân thành cảm ơn Quý Khách hàng đã tin dùng dịch vụ của chúng tôi.

PHÒNG KHÁM ĐÔNG Y OMC

Fanpage: Phòng Khám Đông Y OMC

Youtube: Phòng Khám Đông Y OMC

Tiktok: Phòng Khám Đông Y OMC