Thoái hóa khớp gối và một số cách tự chăm sóc khớp tại nhà

Thoái hoá khớp gối là hậu quả của quá trình cơ học và sinh học làm mất cân bằng giữa tổng hợp và huỷ hoại của sụn và xương dưới sụn.

Sự mất cân bằng này có thể được bắt đầu bởi nhiều yếu tố: di truyền, phát triển, chuyển hoá và chấn thương,….

Biểu hiện cuối cùng của thoái hóa khớp là các thay đổi hình thái, sinh hoá, phân tử và cơ sinh học của tế bào và chất cơ bản của sụn dẫn đến nhuyễn hoá, nứt loét và mất sụn khớp, xơ hoá xương dưới sụn, tạo gai xương và hốc xương dưới sụn.

Thoái hóa khớp gối là bệnh khớp phổ biến nhất, thường có triệu chứng ở tuổi 40 và 50 và gần như toàn bộ (mặc dù không phải lúc nào cũng có triệu chứng) ở tuổi 80.

Chỉ có một nửa số bệnh nhân thoái hóa khớp có triệu chứng.

Dưới 40 tuổi, hầu hết thoái hóa khớp lớn xảy ra ở nam giới và thường là kết quả của chấn thương hoặc biến đổi giải phẫu (ví dụ, loạn sản xương hông).

Từ 40 đến 70 tuổi, thoái hóa hay gặp ở phụ nữ, còn trên 70 tuổi, tỷ lệ thoái hóa khớp gối ở nam và nữ là như nhau.

Phân loại thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối được phân loại thành nguyên phát (tự phát) hoặc thứ phát đối với một số nguyên nhân đã biết.

Thoái hoá khớp gối nguyên phát

Là nguyên nhân chính, xuất hiện muộn, thường ở người sau 60 tuổi, có thể ở một hoặc nhiều khớp, tiến triển chậm.

Ngoài ra có thể có yếu tố di truyền, yếu tố nội tiết và chuyển hoá (mãn kinh, đái tháo đường…) làm gia tăng tình trạng thoái hóa.

Thoái hóa khớp gối

Thoái hoá khớp gối thứ phát

Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, nguyên nhân có thể do sau các chấn thương khiến trục khớp thay đổi (gãy xương khớp, can lệch…);

Các bất thường trục khớp gối bẩm sinh: khớp gối quay ra ngoài (genu valgum); khớp gối quay vào trong (genu varum); khớp gối quá duỗi (genu recurvatum…)

Sau các tổn thương viêm khác tại khớp gối (viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, lao khớp, viêm mủ, bệnh gút, chảy máu trong khớp – bệnh Hemophilie…)

Triệu chứng của thoái hóa khớp gối?

– Biểu hiện đầu tiên dễ dàng nhận biết nhất là đau tại vị trí khớp thoái hóa, cơ đau tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi.

– Cứng khớp buổi sáng kéo dài từ 15 đến 30 phút.

– Hạn chế vận động, đi lại khó khăn, có thể khiến bệnh nhân không đi lại được

– Nghe thấy tiếng “lắc lắc”, “lục cục” tại khớp khi đi lại.

– Có thể xuất hiện sưng to ở các khớp thoái hóa.

Cách chăm sóc khớp gối thoái hóa khi sinh hoạt tại nhà

Không có cách chữa khỏi thoái hóa khớp gối, nhưng có nhiều giải pháp để tình trạng thoái hóa khớp gối không trở nên tồi tệ hơn theo thời gian.

Các biện pháp khắc phục tại nhà không có nghĩa là thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị y khoa, nhưng chúng có thể giúp bạn kiểm soát cơn đau do thoái hóa với ít tác dụng phụ hơn.

Và điều quan trọng là phải thảo luận về các biện pháp khắc phục tại nhà và thay đổi lối sống với bác sĩ trước khi áp dụng.

1. Chườm nóng và lạnh

Khi bị đau, chườm nóng và lạnh rất có lợi. Chúng không gây ra các tác dụng phụ lâu dài mà thuốc có thể gây ra.

Chườm nóng rất hữu ích cho các trường hợp cứng khớp và chườm lạnh là tốt nhất cho trường hợp đau khớp.

Tổ chức Viêm khớp cho rằng nhiệt giúp làm dịu các khớp cứng và thư giãn cơ, trong khi lạnh giúp làm tê, giảm cảm giác do cơn đau buốt gây ra và giảm viêm.

Chườm có thể làm giảm đau cơ hoặc co thắt xung quanh khớp. Phương pháp chườm có thể tiến hành đơn giản như dùng khăn ấm hoặc lạnh.

2. Tắm muối hạt Epsom

Tắm muối Epsom có ​​thể giúp giảm đau toàn thân, đặc biệt là đối với chứng đau khớp. Magie trong muối Epsom có ​​thể giúp giảm viêm và giảm đau.

Một nghiên cứu đánh giá năm 2017 cho thấy rằng ngâm mình trong bồn nước muối Epsom trong thời gian dài có thể làm tăng nồng độ magiê của bạn.

Muối tắm hỗ trợ thoái hóa khớp gối

Bạn có thể mua muối Epsom về sử dụng, mỗi lần tắm chỉ sử dụng tối đa 3 cốc muối Epsom pha trong bồn nước ấm, ngâm tắm trong khoảng 30 phút mỗi lần.

3. Thuốc giảm đau dùng ngoài da

Bạn có thể sử dụng các phiên bản thuốc giảm đau bôi ngoài da như một giải pháp thay thế cho thuốc uống không kê đơn (OTC) như acetaminophen và ibuprofen.

Các loại gel và kem này có thể chứa aspirin hoặc các loại thuốc giảm đau khác để làm tê dịu cơn đau của bạn. Bạn có thể bôi trực tiếp vào các khớp đang đau, sưng.

Một ví dụ về loại gel như vậy là diclofenac (Voltaren), là một loại thuốc chống viêm không steroid tại chỗ (NSAID).

Một phương pháp điều trị tại nhà khác là capsaicin. Capsaicin là một hợp chất được tạo ra từ ớt cay.

Một đánh giá năm 2014 cho thấy rằng nó hoạt động tốt nhất khi bạn bôi vào các khớp bị đau từ ba đến bốn lần mỗi ngày. Để tránh vô tình tiếp xúc với mắt, hãy rửa tay sau mỗi lần sử dụng.

4. Dụng cụ y tế hỗ trợ

Trong các trường hợp lệch trục, biến dạng khóp, các dụng cụ này hỗ trợ thêm giúp kiểm soát tình trạng đau, hạn chế di lệch, chân thương do sai tư thế từ đó làm giảm tần suất phải sử dụng thuốc. Các dụng cụ hỗ trợ để cân nhắc sử dụng bao gồm:

– Gậy

– Đai băng đầu gối (cần bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu tư vấn trước)

– Lót giày

5. Các biện pháp chữa bệnh bằng thuốc thảo dược

Các biện pháp điều trị bằng thảo dược ngày càng phổ biến đối với các bệnh như viêm xương khớp.

Cần trao đổi với bác sĩ của bạn về các biện pháp bổ sung thuốc thảo dược “tự nhiên” vì có thể mang lại tác dụng phụ và tương tác với các loại thuốc bạn đang dùng.

a. Trà xanh

Trà xanh có chứa polyphenol. Một nghiên cứu năm 2021 cho thấy những hợp chất này có thể giúp giảm viêm và nhu cầu sử dụng thuốc kháng viêm.

Một nghiên cứu nhỏ năm 2018 về việc sử dụng trà xanh trong điều trị thoái hóa khớp gối cho thấy rằng trà có thể giúp cải thiện chức năng khớp, nhưng vẫn cần thêm nghiên cứu để xác minh những kết quả này.

Có một vài báo cáo về các tác dụng phụ khi uống trà xanh đậm đặc, tốt nhất bạn nên uống trà xanh ở mức độ vừa phải.

b. Gừng, nghệ

Uống trà gừng cũng được ghi nhận là có tác dụng giảm đau do trong thoái hóa khớp.

Theo một nghiên cứu năm 2015, dùng gừng lâu dài thậm chí có thể làm giảm nguy cơ tàn tật liên quan đến các bệnh lý xương khớp.

Một nghiên cứu năm 2016 trên chuột cho thấy rằng chất curcumin (một hoạt chất có trong nghệ) có thể làm chậm sự tiến triển của thoái hóa và giảm đau.

Nếu sử dụng chiết xuất curcumin chỉ nên dùng tối đa 500 mg hai lần mỗi ngày.

Nguy cơ lớn nhất khi sủ dụng gừng, nghệ là nó có thể tương tác với các loại thuốc, như warfarin, một loại thuốc chống đông máu hoặc làm loãng máu.

c. Bơ / đậu tương không xà phòng hóa (ASUs)

Các chất không xà phòng hóa trong đậu nành, bơ (thường được gọi là ASUs) là chất chiết xuất từ ​​thực vật tự nhiên được làm từ quả bơ và dầu đậu nành. ASUs chứa một phần ba quả bơ và hai phần ba đậu nành không xà phòng hóa.

ASUs đã được chứng minh là có tác dụng hữu ích đối với một số triệu chứng của thoái hóa khớp gối và nó có thể làm chậm sự tiến triển của tình trạng này.

Theo Tổ chức Viêm khớp, các chất không xà phòng hóa trong quả bơ và  đậu nành được coi là an toàn và hiệu quả đối với những người bị thoái hóa khớp.

Sản phẩm bơ đậu nành dành cho người thoái hóa khớp gối

ASUs làm giảm tình trạng viêm, và đặc biệt nó đã được phát hiện là làm giảm các tế bào viêm và protein đóng vai trò phá hủy sụn trong thoái hóa khớp.

Các chuyên gia cho rằng việc sử dụng ASUs cũng có thể có lợi khi dùng dự phòng trong giai đoạn đầu của thoái hóa khớp gối.

6. Thay đổi lối sống

Để giảm đau lâu dài hơn, thay đổi lối sống thường ghi nhận hiệu quả đáng kể.

Tập thể dục thường xuyên, một chế độ ăn uống lành mạnh và duy trì cân nặng có thể giúp cải thiện sức khỏe và chức năng khớp gối.

a. Duy trì hoạt động

Tập thể dục có thể khó khăn với khớp gối bị đau. Nhưng duy trì hoạt động có thể giảm đau về lâu dài, và thậm chí tăng cường cơ bắp để ngăn ngừa tổn thương khớp gối thêm.

Tập thể dục là “phương pháp điều trị không dùng thuốc hiệu quả nhất để giảm đau và cải thiện vận động ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối”.

Các loại bài tập tốt nhất cho bệnh thoái hóa khớp là sử dụng sức đề kháng nhẹ, cải thiện tính linh hoạt, cung cấp yếu tố hiếu khí cho cơ xương. Các lựa chọn bao gồm:

– Đạp xe đạp

– Bơi lội

– Khí công – Yoga

– Đi dạo

Nên trao đổi với bác sĩ của bạn trước khi bắt đầu bất kỳ bài tập mới nào, đặc biệt nếu bạn chưa từng vận động trước đây.

Tổ chức Viêm khớp khuyên bạn nên tập thể dục nhịp điệu 150 phút mỗi tuần với cường độ vừa phải hoặc 75 phút với cường độ cao hơn. Bạn cũng có thể bắt đầu với thời gian tập thể dục ngắn hơn và thêm thời gian khi bạn khỏe hơn.

Ví dụ, bạn có thể bắt đầu đi bộ trong 10 phút và tăng dần tốc độ và độ dài của các bước đi.

Nếu bạn mới tập thể dục, bạn có thể thấy đau nhẹ sau khi tập luyện. Điều này có nghĩa là bạn cần phải nghỉ 1 hoặc 2 ngày và sau đó tiếp tục chế độ tập luyện của mình. Đừng bỏ tập thể dục hoàn toàn.

b. Ăn thực phẩm tốt cho xương khớp

Ăn một chế độ ăn uống cân bằng có thể giúp bạn cảm thấy tốt hơn và giảm cân.

Nghiên cứu cho thấy một số loại thực phẩm đặc biệt có lợi cho thoái hóa khớp. Đặc biệt, ăn theo chế độ Địa Trung Hải có thể giúp bạn tiêu thụ những thực phẩm phù hợp và tránh các loại thực phẩm có thể làm cho các triệu chứng tồi tệ hơn.

Theo một nghiên cứu nhỏ vào năm 2020 cho thấy việc tiêu thụ các sản phẩm từ sữa có canxi và vitamin D có thể thúc đẩy sức khỏe xương khớp.

Ngoài ra, các loại thực phẩm tốt cho sức khỏe cũng nên ăn bao gồm các loại hạt và dầu thực vật, như: dầu ô liu, quả bơ, quả óc chó, cá giàu axit béo omega-3, chẳng hạn như cá ngừ, cá hồi và cá thu.

Mặt khác, một số loại thực phẩm có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng thoái hóa bằng cách làm tăng tình trạng viêm trong cơ thể. Những thực phẩm này bao gồm:

– Rượu bia

– Muối

– Chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa

– Đường

– Carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng, mì ống hoặc gạo

– Thức ăn có bột ngọt (MSG)

– Casein

c. Duy trì cân nặng vừa phải

Giảm cân có thể giúp giảm đau khớp và ngăn ngừa nặng thêm tình trạng thoái hóa khớp gối.

Duy trì trọng lượng vừa phải có thể giúp bạn tránh áp lực quá mức lên các khớp, cũng như giúp giảm đau và viêm.

Điều này có thể đặc biệt hữu ích đối với những người có triệu chứng ở đầu gối và hông, vì những khớp gối, khớp háng chịu lực từ trọng lượng rất nhiều.

Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế

Kính chào Quý Khách hàng,

Với định hướng mang lại những giải pháp y tế toàn diện, Phòng khám Đông y OMC – một sản phẩm của Công ty CP ĐT&PT Giải Pháp Y Tế đã ra đời nhằm thực hiện sứ mệnh cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại chỗ như khám bệnh và điều trị bệnh bằng Đông y, chuyên trị các bệnh lý: Cơ xương khớp, Thần kinh, Tiêu hóa, Nội tiết, Phụ khoa, Nam khoa…

Tọa lạc tại vị trí trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh, phòng khám được trang bị hệ thống máy móc hiện đại, cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ có trình độ chuyên môn cao.

Chúng tôi luôn đặt sức khỏe và sự hài lòng của Quý Khách hàng là ưu tiên hàng đầu.

Với phương châm “Ân cần – Tôn trọng – Yêu thương”, Phòng khám Đông Y OMC cam kết sẽ mang đến cho Khách hàng sự hài lòng từ các dịch vụ mà chúng tôi cung cấp.

Chân thành cảm ơn Quý Khách hàng đã tin dùng dịch vụ của chúng tôi.


PHÒNG KHÁM ĐÔNG Y OMClogo

Fanpage: Phòng Khám Đông Y OMC

Youtube: Phòng Khám Đông Y OMC

Tiktok: Phòng Khám Đông Y OMC